Văn Miếu Quốc Tử Giám

Văn Miếu, biểu tượng trường tồn của tinh hoa văn hóa, giáo dục Việt Nam là một trong những điểm du lịch đặc sắc của Hà Nội.


Temple of Literature, the permanent symbol of the culture and education of Vietnam is one of the unique tourist attractions of Hanoi.


Quần thể kiến trúc Văn Miếu - Quốc Tử Giám bao gồm: hồ Văn, khu Văn Miếu - Quốc Tử Giám và vườn Giám và kiến trúc chủ thể là Văn Miếu - nơi thờ Khổng Tử và Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của Việt Nam.


Từ ngoài vào trong có các cổng lần lượt là: cổng Văn Miếu, Đại Trung, Đại Thành và cổng Thái Học. Với hơn 700 năm hoạt động đã đào tạo hàng nghìn nhân tài cho đất nước. Ngày nay, Văn Miếu - Quốc Tử Giám là nơi tham quan của du khách trong và ngoài nước đồng thời cũng là nơi khen tặng cho học sinh xuất sắc và còn là nơi tổ chức hội thơ hàng năm vào ngày rằm tháng giêng. Đây từng là nơi các sĩ tử đến "cầu may" trước mỗi kỳ thi bằng cách vuốt đầu rùa tại các bia tiến sĩ, tuy nhiên, ngày nay, để bảo tồn di tích, một hàng rào được thiết lập và các sĩ tử không còn làm nghi thức cầu may như trước nữa. Nơi này là nơi được in trên tờ tiền polymer 100.000 VND của Việt Nam.


Văn Miếu được xây dựng năm 1070 thờ Khổng Tử và đến năm 1076 vua Lý Nhân Tông cho lập trường Quốc Tử Giám ở bên cạnh Văn Miếu. Có thể coi đây là trường đại học đầu tiên ở Việt Nam. Lúc đầu, trường chỉ dành cho con vua quan. Người học đầu tiên là hoàng tử Lý Càn Đức. Đến năm 1253 vua Trần Thái Tông cho mở rộng thu nhận con cái của thường dân có sức học xuất sắc. Năm 1370 khi Chu Văn An, quan Quốc Tử giám Tư Nghiệp (hiệu trưởng) cũng là thầy dạy trực tiếp các hoàng tử mất, vua Trần Nghệ Tông cho thờ ở Văn Miếu bên cạnh Khổng Tử.


Năm 1484, vua Lê Thánh Tông cho dựng bia của những người thi đỗ tiến sĩ từ khoa thi 1442 trở đi. Mỗi khoa một tấm bia đặt trên lưng rùa. Nhưng không phải khoa thi nào tiến hành xong đều được khắc bia ngay, không phải bia nào đã dựng thì vĩnh tồn, không hư hỏng, không mất mát. Từng thời có những đợt dựng lại, dựng lại lớn. Những gì còn giữ được ngày nay là những công trình điêu khắc giá trị và tư liệu lịch sử quý báu.


Đến đời nhà Nguyễn, Quốc Tử Giám lập tại Huế và năm 1802 vua Gia Long ấn định đây chỉ còn là Văn Miếu - Hà Nội. Khi đó Tổng trấn Bắc thành Nguyễn Văn Thành cho xây thêm Khuê Văn Các, Quốc Tử Giám đổi thành học đường của phủ Hoài Đức và sau đó tại khu này xây đền Khải thánh để thờ cha mẹ Khổng Tử. Đầu năm 1947, thực dân Pháp nã đạn đại bác làm đổ sập căn nhà, chỉ còn nền với hai cột đá và 4 nghiên đá. Ngày nay, toàn bộ khu Thái Học được xây dựng với diện tích 1.530m2 trên tổng diện tích 6.150m2 gồm các công trình kiến trúc chính là: Tiền đường, hậu đường, tả vu, hữu vu, nhà chuông, nhà trống được mô phỏng theo kiến trúc truyền thống trên nền đất xưa của Quốc Tử Giám.