Tháp bà Ponagar - Tín ngưỡng của người Chăm

Tháp bà Ponagar là khu trung tâm tín ngưỡng của người Chăm Pa cổ, nó vừa là tên của cả khu công trình kiến trúc này và cũng là tên của ngôi tháp cao nhất ở đây.


Ponagar Tower is the center of beliefs of the ancient Cham Pa, it is both the name of this architectural system and also the name of the highest tower here.


Tháp bà Ponagar nằm phía bên kia cầu Trần Phú và cầu xóm Bóng, 2 cây cầu song song bắc ngang qua sông Cái đổ ra biển. Nếu đi theo cầu Trần Phú, qua cầu bạn sẽ phải rẽ trái để vòng vào Tháp Bà. Còn nếu đi từ cầu xóm Bóng đi ngang qua hòn Cậu nhìn sang bên kia cầu Trần Phú sẽ đến luôn cổng dưới chân tháp. Trước khi đi qua cầu Xóm Bóng người ta phải đi qua cầu Hà Ra. Vì vậy người ta thường nói: "Ai về xóm Bóng Hà Ra, hỏi xem điệu múa Tháp Bà còn không"


Từ trên cầu Bóng, du khách sẽ nhìn thấy dòng chữ "Tháp bà Ponagar" dưới chân ngọn đồi mà nếu đứng từ cổng chính sẽ không thể nhìn thấy. Ban đêm, dòng chữ này và tháp chính được thắp điện sáng nổi bật cuối chân cầu.


Sau khi mua vé tham quan và gửi xe, bạn sẽ bắt đầu từ chiếc cổng lớn ngay mặt đường với tên là "Tháp Thiên Y Thánh Mẫu" theo lối gọi tên của người Việt. Tên gọi của tháp được đặt theo tên của vị nữ vương Po-Ina-Nagar là vị nữ thần được tạo nên bởi áng mây trời và bọt biển, là bà mẹ xứ sở, tạo ra trái đất, sinh ra họ (người Chăm), nuôi họ lớn, dạy họ cách trồng lúa, cách đi biển, cách làm nước mắm, cách xây dựng làm nhà, vì vậy người phụ nữ này được xem như thủy tổ của người Chăm.


Từ mặt sau của chiếc vé thăm quan, bạn sẽ thấy sơ đồ của tháp bà Ponagar gồm có Tiền đình là những hàng cột khổng lồ còn lại và tháp chính phía trên. Phía bên cạnh sát đó là tháp Nam và tháp nhỏ Đông Nam ngoài cùng và phía sau tháp chính là tháp Tây Bắc. Còn lại là những công trình khác như phòng trưng bày, khu dịch vụ và bia đá.


Phần tiền đình và tháp chính ở ngay bên tay phải lối cổng đi vào. Tiền đình là những thân cột rất lớn mà người ta cho rằng đã bị mất mái che từ rất lâu chỉ còn lại phần cột. Phía trên là tháp chính với lối lên là những bậc thang vô cùng cao và dốc.


Trước đây để dâng lễ lên tháp chính, người Chăm phải đội lễ đi lên theo bậc thang này và khi xuống phải đi giật lùi xuống hoặc đi ngang chứ không được quay lưng lại tháp.