Bản Lác - Mai Châu

Bản Lác - Mai Châu, điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng của Hòa Bình hơn 20 năm nay, không hào hoa tráng lệ, không cao sơn mĩ vị, tất cả đều dân dã, thân thiện. Với những mái nhà sàn mộc mạc, người dân đôn hậu, thật thà đã đưa Mai Châu thành một điểm du lịch văn hóa cộng đồng đáng khám phá.


Lác Village in Mai Chau Valley, the famous community tourist of Hoa Binh over 20 years, not too splendor but all friendly. With rustic rooftop roofs, the people are generous, honestly put Mai Chau into a worthwhile cultural tourist destination.


Tiếng gà gáy vào những sáng tinh mơ ở bản Lác Mai Châu báo hiệu một ngày mới bắt đầu, khi những người khách du lịch dậy sớm nhất ra ngắm cánh đồng lúa xanh dưới chân núi thì những người dân đi làm đồng đã làm được kha khá công việc của mình.


Những bà, những chị bắt đầu với những rổ cơm lam bên trong bản từ sáng sớm. Cơm lam làm từ đêm, phải ngâm nếp nương với dừa rồi để khô, sau đó lót lá vào trong ống tre, và cho gạo vào rồi nướng lên. Cơm lam ở đây rất mềm, vì vậy khi ăn phải chú ý không thanh cơm lam sau khi bóc ra bị gãy rơi mất :) . Mỗi sáng, các bà các chị lại ngồi chẻ tước vỏ của ống cơm lam để khách cầm không bị lấm tay. Những vỏ tre sắc như dao cứa lần lượt được tách ra để lại ống cơm trắng tinh. Cực như vậy nhưng mỗi ống chỉ 5 đến 10 ngàn đồng. Vì vậy, bạn hãy đừng đắn đo khi mua những ống cơm lam nhé.


Nắng lên trên bản Lác với những chiếc xe điện chờ khách. Một chuyến xe điện chạy vòng quanh các bản làng sẽ giúp du khách lại gần hơn với những mái nhà sàn, những con đường đất, những thửa ruộng của Mai Châu. Thuê xe đạp cũng là một lựa chọn rất thú vị nếu trời mát. Xe đạp sẽ giúp các trải nghiệm chậm rãi và từ tốn hơn. Nhưng những ngày nắng to, với khách Tây họ thích phơi nắng, nhưng với người Việt thường hay đi theo nhóm, theo gia đình kèm trẻ em, xe điện sẽ là lựa chọn tốt.


Bản Lác 1 và bản Lác 2 cách nhau một con đường. Từ bản Lác 1 vòng qua nhà văn hóa, qua bãi để xe ô tô là đã dẫn vào con đường sang bản Lác 2. Ở đây, người dân thật thà, đơn giản. Không trộm cắp nên chẳng nhà nào phải lo mất gì. Nếu có mất mát có khi lại là người từ nơi khác đến lấy. Vì vậy, nếu bạn đạp xe xung quanh các bản làng bạn sẽ thấy có những chiếc xe máy để còn cắm cả chìa khóa trên xe.


Con đường sang bản Lác 2 đang được trồng những cây hoa nhỏ bé trắng muốt. Những cây hoa được rào kỹ lưỡng để bảo vệ lớn dần với hy vọng tạo thành hàng cây xanh trên con đường nối các bản với nhau.


Từ xa nhìn về bản Lác 1, những homestay đã bắt đầu một ngày mới bằng những tách cafe và bữa sáng trong những nhà hàng dưới chân các mái nhà sàn. Bản Lác 1 từ lâu đã có quy hoạch không cho phép xây các nhà cao tầng để giữ không gian văn hóa như khi xưa. Trước đây, các ngôi nhà đều lợp bằng gianh cỏ tạo thành nét mộc mạc giữa núi rừng. Tuy nhiên đã từng có làng bị cháy toàn bộ do gianh cỏ rất bắt lửa. Vì vậy, ngày nay các mái nhà đều chuyển sang vật liệu khác để an toàn hơn.


Chỉ cần đi qua chiếc cầu Lác, được xây bởi viện trợ của Nhật Bản nay vẫn còn bia đá, là đến bản Lác 2. Phía tay trái của cầu là sân vận động với hai cây táo dại. Men theo đường sân vận động đi xuống sẽ có rất nhiều homestay sạch và đẹp. Từ cầu Lác, rẽ theo phía tay phải vào bản Lác 2 sẽ là không gian hoàn toàn khác. Nếu như Lác 1 là nơi tập trung khách du lịch với hàng quán bán thổ cẩm, đồ ăn thức uống san sát thì Lác 2 chỉ có nhà dân. Resort Mai Châu Ecolodge cũng nằm ở đây, dưới dãy núi với những mái nhà nhìn từ xa như mái nhà tranh rất đẹp. Tuy nhiên nếu không đặt phòng trong này, bạn sẽ không thể vào bên trong.


Đi sâu vào các bản sẽ là những đời sống sinh hoạt thường nhật của người dân tộc. Hãy tìm hiểu như tìm hiểu về một nét văn hóa bản địa. Bạn đừng bắt nó phải giống như trí tưởng tượng hay suy nghĩ của bạn trước khi bạn đến Mai Châu, vì đây là cuộc sống của họ nên họ thích sống theo cách riêng cổ truyền của mình.


Một trong những bản mà mọi người thường nhắc đến là bản Văn. Khi gần đến nơi, nhìn từ xa người ta đã thấy chữ Khu du lịch bản Văn rất to và trắng đặt ngay đầu bản soi bóng xuống ruộng lúa dưới chân. Bản Văn có rất nhiều homestay nhưng không bán hàng nên tạo thành một không gian bản làng tốt hơn, có lẽ vì vậy nên nhiều người thích đến bản Văn hơn. Bản rất sạch, những ngôi nhà khá đồng đều nhìn rất thuận mắt.


Hành trình qua 8 bản, bạn sẽ gặp những ngôi nhà sàn đánh số có biển ghi rõ ràng. Những cánh cửa sổ sơn màu xanh với hình chim câu hòa bình mà thường xuyên thấy trên các chiếc khăn hay các ô cửa của thời bao cấp tạo thành một nét có hơi hướng xưa cũ. Những ngôi nhà sàn của người Thái đều dựng bằng gỗ, tùy vào loại gỗ mà giá trị ngôi nhà sẽ khác nhau. Trên sàn người Thái không ngăn thành phòng mà sẽ là một sàn chung.


Mai Châu được biết đến là nơi sống chủ yếu của dân tộc Thái, có ngôn ngữ khá tương đồng với người Thái Lan, có lẽ chung nguồn gốc. Người Thái sống với văn hóa đặc trưng của dệt vải, trồng lúa. Chính vì vậy tại bản Lác 1 thổ cẩm được bán khắp nơi. Một số các bản khác cũng có những hàng thổ cẩm. Thổ cẩm của người Thái dệt có hoa văn đặc trưng của người Thái, với chất liệu thô ráp hơn thổ cẩm Trung Quốc. Những chị phụ nữ dệt vải đưa con thoi thoăn thoắt để cho khách ngắm nhìn và hiểu thêm về nét văn hóa của cộng đồng bản địa. Nếu bạn yêu các hoa văn của người Thái, bạn sẽ chọn được đúng tấm vải do người Thái dệt.


Ngoài những đồ thổ cẩm còn có những hàng bán những đồ dùng vật dụng của các dân tộc sống ở khu vực này. Những đồ thủ công tuy thô mộc, nhưng tinh xảo mang theo những nét riêng biệt bởi làm từ bàn tay con người.


Kết thúc chuyến thăm bản làng, người ta sẽ trở về bản Lác dọc theo con đường dẫn đến cây cầu phía sau bản. Đây cũng là con đường yêu thích của nhiều người đạp xe, hoặc những hội chạy bộ maraton trên các cung đường của Việt Nam. Con đường nhỏ với những cánh đồng lúa xanh mướt hai bên, hướng về bản Lác dưới chân dãy núi hùng vĩ.


Từ chân cây cầu này, bạn sẽ được ngắm hoàng hôn xuống trước khi đi sâu vào trong bản. Cầu rất hẹp vì vậy cần phải đứng thật khéo léo mỗi khi xe điện đi qua, vì chiều rộng của cây cầu chỉ vừa đủ cho một chiếc xe điện.


Phía bên kia cầu, nắng chiều chiếu lên những nóc nhà trên con hẻm nhỏ, những con gà thơ thẩn kiếm ăn dưới gầm nhà sàn. Ở vị trí này, bạn sẽ thấy không gian khác của bản, một không gian lùi vào phía sau những gì nhộn nhịp trong trung tâm bản.


Nắng mùa hè của Mai Châu rất mạnh, rải đều khắp nơi. Mặc dù vậy nắ