Thánh địa Mỹ Sơn

20.08.2017

Thánh Địa Mỹ Sơn di sản của một nền văn hóa Chămpa, nơi những đền tháp được xây lên để nguyện cầu, để được tiếp xúc với những đấng thần linh của một dân tộc đã từng có những thời kỳ phát triển huy hoàng. Ngày nay, vẫn còn lại đó những kiến trúc tinh tế, những hình tháp đền đài trong một thung lũng ẩn sau sau những rừng cây vách núi.

 

My Son Holy Land is a legacy of a Champa culture where temples were built to pray for contact with the gods of a nation that had a splendor developed period. Today, there are still subtle architectures, pyramids in a valley hidden behind the forest and cliffs.

 

Mặt trời lên trên Mỹ Sơn rất sớm, từ lúc chưa đầy 6h là những ánh sáng bình minh đã hé rạng. Cũng là lúc Khu di tích Mỹ Sơn bắt đầu mở cửa cho khách thăm quan. Từ cổng soát vé với 1 chặng xe điện tầm 2km để tiến về thung lũng nơi thánh địa tôn nghiêm được dựng lên. Khi xe điện dừng, khách sẽ bộ hành qua một con dốc để vào khu thánh địa nơi có dòng suối chảy bao quanh, dưới những tán cây rừng ẩn dưới chân ngọn núi Chúa.

 

Nếu bạn muốn được tham quan lúc vắng người, nhất định bạn phải dậy thật sớm, xuất phát từ Hội An lúc 5h hoặc 5h30 với hơn 1 tiếng đồng hồ để tới Mỹ Sơn. Chỉ khoảng 9h30 trở ra, khách du lịch sẽ khắp nơi xung quanh những ngọn tháp này.

 

Mỹ Sơn là nơi thờ thần Siva với biểu tượng Yoni và Linga của vương quốc Chămpa, nơi các vị vua mong muốn được giao tiếp với thần thánh, những bậc quý tộc muốn được cầu nguyện với sự hỗ trợ của các tu sĩ bà la môn. Vì vậy có thể là coi là một vùng đất vô cùng linh thiêng của vương quốc Chămpa.

 

Các đền tháp ở Mỹ Sơn là những công trình kiến trúc chính thống của quốc gia và đều do các đời vua trị vì xây dựng, vì vậy có thể nói rằng các đền tháp này là tập trung thể hiện những gì tiêu biểu nhất, tinh hoa nhất điển hình cho nền kiến trúc nghệ thuật đương thời. Nhờ các bia ký còn sót lại người ta xác định được Thánh địa Mỹ Sơn được xây dựng từ thế kỷ IV kéo dài đến tận thế kỷ thứ 13, với những kiến trúc tinh tế khác nhau ở mỗi thời kỳ bồi đắp lên bởi mỗi vị vua Chămpa nên các khu đền tháp mật độ ngày càng dày lên và hướng về trung tâm khu tháp chính.

 

Ban đầu người ta xác định được ngôi đền chính được dựng lên bằng gỗ, tuy nhiên sau đó bị hỏa hoạn thiêu cháy nên được dựng thay thế bằng vật liệu là những viên gạch. Những viên gạch của người Chămpa vốn nổi tiếng bởi độ thoát nước, độ bền không bị rêu mốc qua thời gian và việc kết dính thông qua 1 loại dầu thực vật của khu rừng đã khiến cho chúng khít chặt vào nhau bền vững với thời gian mà không thấy các kẽ hở hay các vật liệu kết dính như xi măng ngày nay.

 

Giai đoạn sau cùng, ngôi đền đã được dựng lên bằng đá và có lẽ là ngôi đền đá duy nhất. Nhờ các trụ còn sót lại người ta cho rằng ngôi đền đá đã từng cao đến 30 mét. Cùng với sự tàn lụi của vương quốc Chămpa, những đền tháp đã bị lãng quên trong khu rừng. Tuy nhiên, đến nay ngôi đền đã sụp đổ chỉ còn nền móng. Nguyên nhân có thể đến từ các cuộc chiến tranh, vì ngay cạnh khu di tích vẫn còn những hố bom sâu hoắm.

 

Có thể thấy các đền thờ chính được xây với một lối cửa duy nhất đi vào, với những bức tường dày đến cả 1 mét khiến cho ngôi đền rất mát mẻ. Bên trong đền thờ là những bộ sinh thực khí Linga và Yoni. Những bộ sinh thực khí này mặc dù đã bị mang đi khỏi nơi đây rất nhiều để đưa vào các bảo tàng và những nơi khác, nhưng người ta vẫn có thể thấy những dấu vết của nó ở đây.

 

Sự tồn tại của Linga và Yoni bởi vương quốc Chămpa ảnh hưởng từ tôn giáo của Ấn Độ nên thờ thần Siva, vị thần được xem là xuất hiện lần đầu tiên dưới dạng một cột lửa hình dương vật (linga). Sau này người ta đã biểu tượng hóa Linga và Yoni để thờ thần Siva với Linga là đặc tính dương còn Yoni là đặc tính âm của thần. Sự kết hợp giữa Linga và Yoni có ý nghĩa về sự sáng tạo, sự phát triển, sinh sôi, nảy nở khi âm dương hoà hợp.

 

Mỹ Sơn là khu duy nhất có kiến trúc phong phú tiêu biểu của nghệ thuật Chămpa qua nhiều thời kỳ niên đại. Ngay cả những hình tượng vũ nữ apsara ở những thời kỳ cũng khác nhau, những mái vòm tháp từ nhọn cong đến hình thuyền cũng thể hiện những sự thay đổi trong các thời kỳ. Các mô típ trang trí hoa văn trên các trụ đá cùng với những tượng tròn và phù điêu sa thạch được chạm khắc dựa theo các thần thoại Ấn Độ giáo cùng với sự kết hợp hài hòa với những mô-típ chạm trổ tinh xảo trên các mảng tường gạch ngoài tháp đã tạo cho quần thể đền tháp Mỹ Sơn vẻ đẹp sinh động, mang nét đặc trưng nhất của các phong cách nghệ thuật Champa

 

Đền tháp Mỹ Sơn được bố trí tập trung thành từng nhóm, trong đó đền thờ chính nằm ở giữa, mỗi nhóm đều được bao quanh bởi những bức tường khá dày cũng bằng gạch. Đế tháp được xây vuông hoặc là hình chữ thập bằng gạch hoặc bằng đá phiến to tượng trưng cho thế giới trần tục. Cửa chính của tháp phần lớn quay về hướng Đông (hướng của thần Sấm sét Indra). Trên thân tháp trang trí hình lá đề nhiều lớp chồng lên nhau hoặc là những vòm cuốn nhỏ chạm trổ hoa lá, các vật trang trí bằng đá khắc tượng các thần Ấn Độ giáo.

 

Mặc dù các ngôi đền thờ chỉ có một cửa chính vào, bên trong rất tối. Nhưng các ngôi tháp khác, như nhà tịnh tâm trước khi vào trong đền thờ của thánh địa thì lại có cửa thông nhau. Ở khu đền tháp C số lượng tháp có lẽ còn được nguyên vẹn nhất so với những khu còn lại. Bạn hãy đọc qua về Thánh địa Mỹ Sơn trước khi đến đây, và hãy từ từ tham quan xem từng ngôi tháp, từng cấu trúc, những viên gạch, những hoa văn, bạn sẽ cảm nhận một nền văn hóa đã lùi vào quá khứ.

 

Ở thánh địa Mỹ Sơn, trong khu C, người ta sẽ bắt gặp hình tượng thần Shiva đang ngồi bị mất đi chiếc đầu. Rất nhiều người đến đây đều thò đầu mình vào để chụp ảnh :) Có lẽ hình ảnh pho tượng bị mất đầu này chính là vết tích của các cuộc chiến tranh. Bởi thần shiva là biểu trưng cho linh hồn của họ, những dâng hiến, cầu nguyện được thịnh vượng, được che chở của người Chămpa đều gửi gắm đến thần Shiva. Nên trong các cuộc giao tranh, việc phá hủy đền đài và tượng thờ luôn xảy ra và pho tượng bị chặt đầu mang đi như thể ngắt đi niềm tin, lẽ sống của họ. Pho tượng này làm người ta liên tưởng đến pho tượng tương tự trên tháp bà Ponagar của Nha Trang, cũng một pho tượng thần có chung một đặc điểm là chiếc đầu của pho tượng cũng bị lấy mất.

 

Khu A, khu B của Thánh địa Mỹ Sơn nằm ngay sau khu C đã đổ nát đi khá nhiều chỉ còn lại những vết tích hình hài của các chân đền tháp.

 

Thánh địa Mỹ Sơn là một khu di tích đặc biệt quan trọng, là một di sản văn hóa của Việt Nam và của thế giới. Những kiến trúc ở Mỹ Sơn tuy không còn công trình nào nguyên vẹn nhưng những dấu tích nguyên gốc còn lại vẫn là những cứ liệu tốt nhất để tìm hiểu quá trình tiến hoá đầy biến động của nghệ thuật Chăm. Hầu hết các phong cách nghệ thuật kiến trúc cũng như điêu khắc của dân tộc Chăm, Mỹ Sơn đều có các đại diện tiêu biểu cho từng phong cách. Trong suốt quá trình phát triển tại đây đã đem lại cho nghệ thuật Chăm nhiều kiệt tác có thể so sánh với những tác phẩm đẹp nhất của nghệ thuật thế giới.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Follow us
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Instagram Social Icon
Tin mới
Please reload

Tìm kiếm
Please reload

Tin liên quan
Please reload