Đình làng Đình Bảng - Đền Đô - chùa Phật Tích

13.05.2018

Bắc Ninh, từ lâu vốn nổi tiếng bởi những di tích chùa chiền, các đình làng cổ. Phía bên kia sông Đuống, thuộc đất Từ Sơn của Bắc Ninh, là đình làng Đình Bảng, đền Đô và kéo dài theo tuyến, nhiều du khách tìm đến cả chùa Phật Tích cách đó hơn 10km ở Tiên Du, Bắc Ninh.

 

Đình làng Đình Bảng

 

Từ xưa, dân gian đã có câu "Thứ nhất là đình Đông Khang. Thứ nhì Đình Bảng, vẻ vang đình Diềm". Đình Đông Khang ngày nay không còn nữa, đình Diềm trước có năm gian giờ chỉ còn 3 gian. Duy nhất chỉ có đình làng Đình Bảng là còn nguyên vẹn.

 

Đình làng Đình Bảng bề thế, làm hoàn toàn bằng gỗ lim, vẫn giữ gần như nguyên vẹn kiến trúc từ cách đây hơn 300 năm. Cái tên Đình Bảng làm cho người ta gợi nhớ ngay đến cuốn truyện "Đội du kích thiếu niên Đình Bảng" đầy anh dũng, đầy cảm xúc của một thời chiến tranh.

 

Đình có dáng như chiếc nhà sàn chân thấp, với mái dài, cao, các đầu đao uốn cong vút, lớp ngói mũi hài dày bản. Trên 28 chiếc kẻ hiên là 28 đầu rồng. Mỗi đầu mang một vẻ sinh động khác nhau.

 

Bên trong đình là những kiến trúc độc đáo bậc nhất Việt Nam. Những bộ chạm khắc long, ly, quy, phượng đa dạng không bộ nào giống bộ nào về cả hình thể lẫn như kích cỡ. Tất cả các kệ kèo, cột đều được chạm khắc với các chi tiết không giống nhau. Nóc đình cao đến 8m với kết cấu hệ kèo chồng rường, gồm bảy gian, hai trái. Tỷ lệ mặt đứng của phần mái lớn hơn phần thân, mái chiếm hai phần ba chiều cao của đình tạo nên cảm giác rất bề thế. Qua thời gian cũng như chiến tranh, ngôi đình có bị hư hỏng đôi chút nhưng đã được tôn tạo, vẫn giữ nguyên vẻ ban đầu và là niềm tự hào của người dân Kinh Bắc.

 

Đền Đô

 

Đền Đô cách đình làng Đình Bảng không xa, chỉ vài km, là nơi thờ 8 vị vua triều Lý. Vì vậy, đền Đô còn được gọi là đền Lý Bát Đế hay còn gọi là Cổ Pháp Điện vì xưa kia là làng Cổ Pháp.

 

"Thứ nhất Cổ Bi, thứ nhì Cổ Loa, thứ ba Cổ pháp". Làng Cổ Pháp được coi là nơi vượng khí, linh thiêng, là nơi phát tích của triều nhà Lý kéo dài hơn 200 năm.

 

 Đền Đô đã từng bị phá hủy hoàn toàn năm 1952 do bom đạn, cho đến sau này mới được phục dựng lại. Đền rộng đến 3ha cùng với trên 20 hạng mục công trình xây dựng công phu, đắp vẽ và chạm khắc tinh xảo.

 

Cổng vào trong đền gọi là Ngũ Long Môn vì hai cánh cổng có trạm khắc hình năm con rồng. Trung tâm đền là chính điện với Phượng Đình, Tiền tế nơi có điện thờ vua Lý Thái Tổ. Phía bên trái điện có treo tấm bảng ghi lại "Chiếu dời đô", phía bên phải là bài thơ nổi tiếng "Nam quốc sơn hà Nam Đế cư" sau cùng là Cổ Pháp điện nơi đặt ngai thờ và bài vị của 8 vị vua Lý.

 

Phía bên ngoài là thủy đình trên hồ bán nguyệt, thông với ao Cả trên và ao Cả dưới cùng với sông Tiêu Tương xưa. Thủy đình ở phía Bắc hồ rộng 5 gian có kiến trúc chồng diêm 8 mái, 8 đao cong.

 

Lễ hội đền Đô được tổ chức vào các ngày 14, 15, 16 tháng 3 âm lịch nhằm kỷ niệm ngày Lý Công Uẩn đăng quang (ngày 15/3 năm Canh Tuất 1010), ban "Chiếu dời đô". Đây là một trong những lễ hội lớn thu hút rất nhiều người hành hương đến đây.

 

Lễ hội đền Đô không bao giờ thiếu những bài ca quan họ Bắc Ninh, đậm chất dân gian, tình tứ, duyên dáng, e ấp nhưng đầy cảm xúc day dứt, nhớ thương đến mãnh liệt dâng trào trong từng câu ca.

 

Chùa Phật Tích

 

Rời Đền Đô đi tiếp tầm 10km là đến chùa Phật Tích, hay còn gọi là Vạn Phúc Tự nằm ở sườn phía Nam núi Phật Tích, nơi có tượng đức Phật bằng đá thời nhà Lý đã từng được xem là lớn nhất Việt Nam.

 

Chùa Phật Tích đã từng được xây nhiều toà ngang dãy dọc và đã từng có một cây tháp cao với một bức tượng phật A-di- đà bằng đá xanh nguyên khối dát ngoài bằng vàng. Vua Lý thánh Tông đã từng viết chữ "Phật" dài tới 5m và sai khắc vào đá đặt trên sườn núi. Vua Trần Nhân Tông đã từng cho xây tại chùa một thư viện lớn và cung Bảo Hoa. Sau đó, vào năm 1686 chùa đã được xây dựng lại với quy mô rất lớn, có giá trị nghệ thuật cao và đổi tên là Vạn Phúc Tự. Nhưng sự huy hoàng đó cũng chỉ kéo dài được 300 năm. Chùa đã bị quân đội Pháp đốt cháy hoàn toàn vào năm 1947.

 

Chùa Phật Tích về sau được tôn tạo dựng lại dần dần và đặt lại pho tượng A-di-đà bằng đá quý giá. Chùa xây dựng lại với kiến trúc thời Lý, thể hiện qua các bậc nền bạt vào sườn núi.

 

Bảo Tháp cũng được dựng lại trên núi. Đứng từ trên cao nhìn xuống, bảo tháp in giữa đất trời giữa một vùng không gian rộng lớn.

 

Dọc theo đường lên xuống là những người bán hàng với những món quà lưu niệm nhỏ xinh, những con tò he đủ sắc màu sặc sỡ.

 

Từ chùa Phật Tích bạn có thể tiếp tục thăm các điểm tâm linh nổi tiếng khác của Bắc Ninh như chùa Bút Tháp, chùa Dâu. Nếu bạn đi xe máy, xe đạp, bạn có thể chọn con đường đi phà ngang qua sông Đuống, khoảng cách sang bên kia bờ đê sẽ được rút ngắn lại rất nhiều. Nếu bạn đi ô tô, bạn sẽ phải đi qua cầu Hồ bắc ngang sông với khoảng cách tầm 20km nữa. Bắc Ninh, nơi nổi tiếng về các Đình, Đền, Chùa sẽ là nơi cho bạn những khoảng khắc tìm về lịch sử,  tìm đến những giây phút của tâm linh, những văn hóa dân gian đầy màu sắc. 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Follow us
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Instagram Social Icon
Tin mới
Please reload

Tìm kiếm
Please reload

Tin liên quan
Please reload