Đình làng Đình Bảng - Đền Đô - chùa Phật Tích

Bắc Ninh, từ lâu vốn nổi tiếng bởi những di tích chùa chiền, các đình làng cổ. Phía bên kia sông Đuống, thuộc đất Từ Sơn của Bắc Ninh, là đình làng Đình Bảng, đền Đô và kéo dài theo tuyến, nhiều du khách tìm đến cả chùa Phật Tích cách đó hơn 10km ở Tiên Du, Bắc Ninh.


Đình làng Đình Bảng


Từ xưa, dân gian đã có câu "Thứ nhất là đình Đông Khang. Thứ nhì Đình Bảng, vẻ vang đình Diềm". Đình Đông Khang ngày nay không còn nữa, đình Diềm trước có năm gian giờ chỉ còn 3 gian. Duy nhất chỉ có đình làng Đình Bảng là còn nguyên vẹn.


Đình làng Đình Bảng bề thế, làm hoàn toàn bằng gỗ lim, vẫn giữ gần như nguyên vẹn kiến trúc từ cách đây hơn 300 năm. Cái tên Đình Bảng làm cho người ta gợi nhớ ngay đến cuốn truyện "Đội du kích thiếu niên Đình Bảng" đầy anh dũng, đầy cảm xúc của một thời chiến tranh.


Đình có dáng như chiếc nhà sàn chân thấp, với mái dài, cao, các đầu đao uốn cong vút, lớp ngói mũi hài dày bản. Trên 28 chiếc kẻ hiên là 28 đầu rồng. Mỗi đầu mang một vẻ sinh động khác nhau.


Bên trong đình là những kiến trúc độc đáo bậc nhất Việt Nam. Những bộ chạm khắc long, ly, quy, phượng đa dạng không bộ nào giống bộ nào về cả hình thể lẫn như kích cỡ. Tất cả các kệ kèo, cột đều được chạm khắc với các chi tiết không giống nhau. Nóc đình cao đến 8m với kết cấu hệ kèo chồng rường, gồm bảy gian, hai trái. Tỷ lệ mặt đứng của phần mái lớn hơn phần thân, mái chiếm hai phần ba chiều cao của đình tạo nên cảm giác rất bề thế. Qua thời gian cũng như chiến tranh, ngôi đình có bị hư hỏng đôi chút nhưng đã được tôn tạo, vẫn giữ nguyên vẻ ban đầu và là niềm tự hào của người dân Kinh Bắc.


Đền Đô


Đền Đô cách đình làng Đình Bảng không xa, chỉ vài km, là nơi thờ 8 vị vua triều Lý. Vì vậy, đền Đô còn được gọi là đền Lý Bát Đế hay còn gọi là Cổ Pháp Điện vì xưa kia là làng Cổ Pháp.


"Thứ nhất Cổ Bi, thứ nhì Cổ Loa, thứ ba Cổ pháp". Làng Cổ Pháp được coi là nơi vượng khí, linh thiêng, là nơi phát tích của triều nhà Lý kéo dài hơn 200 năm.


Đền Đô đã từng bị phá hủy hoàn toàn năm 1952 do bom đạn, cho đến sau này mới được phục dựng lại. Đền rộng đến 3ha cùng với trên 20 hạng mục công trình xây dựng công phu, đắp vẽ và chạm khắc tinh xảo.


Cổng vào trong đền gọi là Ngũ Long Môn vì hai cánh cổng có trạm khắc hình năm con rồng. Trung tâm đền là chính điện với Phượng Đình, Tiền tế nơi có điện thờ vua Lý Thái Tổ. Phía bên trái điện có treo tấm bảng ghi lại "Chiếu dời đô", phía bên phải là bài thơ nổi tiếng "Nam quốc sơn hà Nam Đế cư" sau cùng là Cổ Pháp điện nơi đặt ngai thờ và bài vị của 8 vị vua Lý.