Chùa Hương - sau mùa lễ hội

20.05.2018

Chùa Hương điểm tâm linh nổi tiếng bậc nhất miền Bắc, là một nét văn hóa tín ngưỡng đạo phật của người dân Việt Nam. Nơi đây là một tập hợp nhiều đền chùa, hang động gắn liền với núi rừng tạo thành một quần thể rộng lớn với kiến trúc hài hòa giữa thiên nhiên và nhân tạo.

 

Perfum Pagoda - The most famous spiritual temple in the North, is a Buddhist cultural beliefs of the people of Vietnam. This is a collection of pagoda, caves attached to mountains and forests, forming a large collection with a harmonious architecture between nature and man-made.

 

Cách Hà Nội 60km, theo đường ô tô cao tốc Pháp Vân Cầu Giẽ từ nút giao Vực Vòng rẽ vào quốc lộ 38, theo biển chỉ dẫn sẽ đến khu vực chùa Hương ven bờ Sông Đáy của xã Hương Sơn.

 

Gửi xe trong sân của ban điều hành bạn nên đi thẳng vào quầy bán vé của ban điều hành mua vé thắng cảnh và vé thuyền theo giá niêm yết (trừ những ngày tết các thuyền tự do đón khách và thỏa thuận). Chùa Hương ngày nay đã được quản lý tốt hơn, đã giảm đi rất nhiều chuyện chèo kéo khách đi đò từ ngoài đường quốc lộ. Chùa Hương có 4 tuyến đi chính gồm có tuyến Hương Tích (là tuyến chính),  tuyến Thanh Sơn - Hương Đài, tuyến Tuyết Sơn và tuyến Long Vân có bến đò riêng.

 

Tuyến chính - Tuyến hương Tích sẽ vượt 5km suối Yến bằng chèo thuyền qua đền Trình, bến Đục, bến Trong sau đó rời thuyền hành hương lên núi ghé thăm chùa Thiên Trù, động Tiên Sơn (ngay sát chùa Thiên Trù), Động Đại Binh (cách Tiên Sơn 200m), riêng Động Hinh Bồng khá xa tính từ lối rẽ bên tay trái động Thiên Trù. Thẳng động Thiên Trù lên núi, nếu đi bộ, sẽ đi qua chùa Giải Oan, đền Cửa Võng, rồi sẽ đến Động Hương Tích là điểm cuối cùng của hành trình.

 

Đền Trình

 

Thuyền rời bến Yến, ghé vào đền Trình cách đó không xa, gian chính giữa thờ Ngũ Nhạc Linh Từ, gian phía trái thờ mẫu, gian phía phải thờ thổ địa.

 

Đền được dân cư thôn Yến Vỹ xây dựng nên, thờ vị tướng có công đánh giặc Ân dưới cờ Đức Thánh Phù Đổng Thiên Vương thời vua Hùng Huy Vương (thứ 6)

 

Đền Trình là nơi mọi người vào thắp hương trình báo, xin phép được vào trong Hương Tích để lên núi đi lễ Phật. Mọi người nói rằng, trước đây đền Trình rất nhiều cây cối rậm rạp, cọp rừng còn về cả nơi này. Vì vậy, nơi đây còn là nơi thờ thần Hổ để xin được vào trong rừng làm nương, lấy sản vật.

 

Chùa Hương vốn không chỉ là điểm tâm linh lễ phật mà còn được coi là thắng cảnh thiên nhiên từ xa xưa. Cũng một hình thức chèo thuyền giống như Tam Cốc của Ninh Bình, nhưng tâm niệm về đích đến của chùa Hương khác với Tam Cốc. Những năm gần đây, những chiếc thuyền mộc của chùa Hương đã được thay bằng thuyền sắt để đảm bảo độ bền và an toàn cho khách tham quan.

1/4

Từ đền Trình, thuyền sẽ lần lượt đi qua cầu Hội, nơi có lối rẽ vào tuyến Thanh Sơn - Hương Đài. Các cô lái đò thường nói đến cầu Hội là được 1/4 đường, đến Núi Đổi Chèo là được 1/2 đường. "Ai sinh cái núi con trăn. Để cho con cháu băn khoăn đổi chèo" là câu thơ người chèo đò thường đọc để nói về "Núi đổi chèo" để giải thích rằng đó là địa điểm mà người chèo thuyền vào núi đi làm cùng nhau khi chèo đến đây (nửa quãng đường) thì đã cảm thấy đủ mệt cần phải đổi tay chèo. Sau đó sẽ là núi voi Phục (thấy đủ cả đầu đuôi) và khi đến núi Mâm Xôi là đã đến điểm cuối của hành trình bằng thuyền.

 

Ngọn núi Mâm Xôi nhìn từ xa như quả oản nằm ở trung tâm của dòng nước cuối một dãy núi chạy dài. Khi đến gần sẽ nhìn thấy lá cờ của khu danh thắng đang bay trên đỉnh núi. 

 

Sau mùa lễ hội khá nhiều thuyền máy ra vào chạy trên suối Yến tạo thành những cơn sóng mạnh đánh bạt các thuyền chèo tay. Dưới ảnh hưởng của những cơn mưa mùa hè và sức đẩy của thuyền máy, bến Trong cũng thành một màu như bến Đục. Nếu bạn đi vào mùa đông, khi đi qua bến Trong sẽ thấy dòng suối đoạn này trong vắt, nhìn thấy rong rêu xuyên đáy giống như Tràng An của Ninh Bình.

 

Cuối suối Yến là bến Trò, nơi thuyền sẽ cập bến cho du khách lên bờ đi lễ Phật. Bạn đừng quên lấy số điện thoại của lái đò đề phòng trường hợp lúc quay ra cần liên hệ. Thông thường, các cô lái đò sẽ hẹn giờ đón để chờ khách dưới bến.

 

Hành trình sẽ bắt đầu từ việc qua cửa soát vé thắng cảnh ở đây, vì vậy bạn nhớ giữ lại vé khi mua. Sau khi soát vé xong là sẽ thẳng đường lên chùa Thiên Trù. Sau mùa lễ hội, chùa Hương trở nên vắng khách hơn, các hàng quán hầu hết đóng cửa chỉ còn lại một vài người mở hàng chào khách.

 

Chùa Thiên Trù

 

Chùa Thiên Trù còn gọi là chùa Ngoài để phân biệt với chùa Trong (là động Hương Tích) được xây dựng trên thềm núi Lão từ đời vua Lê Thánh Tông (1460-1497) là một trong những điểm chính của thắng cảnh Hương Sơn.

 

Ban đầu chùa được xây dựng với quy mô hàng trăm nóc nhà, như một thiền viện. Về sau người ta mới phát hiện ra động Hương Tích phía sau. Hệ thống chùa này đã bị tàn phá trong chiến tranh.

 

Nhờ có phục dựng tôn tạo mà mới có được chùa Thiên Trù như ngày nay.

 

Chùa Thiên Trù có khuôn viên rộng lớn và nhiều di tích hợp lại tạo ra một không gian kiến trúc hoành tráng.

 

Chùa được xây dựng chia làm 4 cấp: cấp thứ nhất có một cổng lớn cho 2 tầng trên có đề chữ “南天門 – Nam thiên môn” (cửa trời Nam), cấp thứ 2 có một cái đỉnh to, cấp thứ 3 là tam quan có gác chuông, gác khánh và gác trống, cấp thứ 4 là chùa chính gồm nhiều công trình kiến trúc nguy nga.

 

Chính giữa là Tam Bảo nơi thờ Phật.

 

Phía sau Tam Bảo là điện Thánh Mẫu, gác tàng thư, nhà Tổ và Thiên Thủy Tháp (công trình còn sót lại của chùa Thiên Trù cũ) cùng với động Vân Thủy.

 

Chùa cũng có tên là chùa Trò nên người ta thường thấy bến thuyền bên dưới gọi là bến Trò.