Mênh mông lòng hồ Ba Bể

30.08.2018

Hồ Ba Bể, một hồ nước ngọt hình thành từ cách đây 200 triệu năm trên khu vực núi đá vôi Lũng Nham, đã từng được cho là một trong 100 hồ nước ngọt lớn nhất thế giới, từng được Hội nghị Hồ nước ngọt thế giới tổ chức tại Mỹ công nhận là một trong 20 hồ nước ngọt đặc biệt của thế giới cần được bảo vệ và phát triển. Với chiều dài hơn 8km, rộng hơn 2km đan xen với những ngọn núi đá vôi, lòng hồ tạo thành một cảnh quan rất đặc sắc.

 

Ba Be Lake, a freshwater lake formed 200 million years ago in the Lung Nham limestone mountains, was once considered one of the 100 largest freshwater lakes in the world, Officially recognized as one of 20 special freshwater lakes of the world to be protected and developed. With a length of more than 8km, 2km wide with intermittent limestone mountains, the lake creates a very special landscape.

 

Để tham quan hồ Ba Bể, có 4 bến thuyền xuất phát. Từ phía chợ Rã (Hà Nội lên) đầu tiên sẽ là bến thuyền Buốc Lốm (xưa gọi là Buốc Luốm) xuất phát từ sông Năng, qua Động Puông và thác Đầu Đẳng trên sông rồi mới rẽ vào Hồ Ba Bề, thăm Ao Tiên, đền An Mạ, Đảo Bà Góa. Bến thứ hai là bến Bờ Bắc (bến của hồ) cuối đường tỉnh lộ 256 (xe Nga Thưởng Mỹ Đình - Ba Bể thường đỗ ở đây cuối hành trình). Hai bến còn lại là bến thuyền Pác Ngòi (của bản Pác Ngòi, bản đông khách du lịch nhất) và bến Bờ Nam (bản Bó Lù) nằm phía bên kia hồ đối diện với Bến Bờ Bắc. Từ Bến Bờ Bắc có đường ven hồ đi sang bản Pác Ngòi và Bến Bờ Nam (qua chiếc cầu treo bắc qua sông Lèng chảy vào hồ. Tháng 8/2018 cầu đang sửa nên ô tô không qua được). Hai bến Bờ Nam và Pác Ngòi này sẽ thuận hướng phía Chợ Đồn đi xuống.

 

Ở mỗi bến thuyền, bạn có thể thuê thuyền đi các điểm du lịch của hồ Ba Bể và sông Năng theo bảng giá đã niêm yết, hoặc bạn cũng có thể thỏa thuận với các chủ thuyền theo hành trình riêng của mình. Hầu hết các homestay của các bản ở Ba Bể đều có thuyền chạy riêng.

 

Vào mùa hè, nếu bạn muốn tham quan lúc thời tiết mát mẻ bạn phải đi thật sớm lúc 6h, không khí sẽ vô cùng dễ chịu. Khi nắng lên các thuyền đều có mái che cho khách, khung cảnh rạng rỡ hơn nhưng mặt hồ sẽ lấp loáng nắng không dịu như buổi sáng. Hồ Ba Bể sau lễ mùng 2/9 là sẽ thưa khách nội địa chỉ còn chủ yếu khách tây. Người dân ở đây nói rằng vào khoảng tháng 9 âm lịch, tức khoảng đầu tháng 11 dương là lúc nước hồ trong nhất  (có lẽ khi vào mùa khô các vùng nước đều lặng và trong).

 

Hồ Ba Bể có 3 dòng chảy chủ yếu từ sông Chợ Lèng (nơi có cầu treo bắc qua) đổ vào hồ tại bản Pác Ngòi; suối Nam C­ường từ phía Bắc (bản Bó Lù) huyện Chợ Đồn đổ vào hồ tại bản Bó Lù và sông Tả Han bắt nguồn từ Xuân Lạc đổ vào phía Tây hồ ở Cốc Tộc. Theo tiếng địa phương Ba Bể là ba nhánh thông nhau của Pé Lầm, Pé Lù, Pé Lèng. Từ Pé người Tày gọi nghĩa là Hồ. Còn những tên còn lại tương ứng với những khu vực các phía sông đổ vào Ba Bể. 

 

Niên đại cổ xưa của hồ này là một trong những những điểm khiến người ta phải quan tâm. Theo các nhà địa chất của Viện địa chất Việt Nam và Hội địa chất Bỉ đã khẳng định: "Đá vôi tại vùng hồ Ba Bể có niên đại 450 triệu năm và là đá vôi cổ có đặc điểm kiến tạo rất đặc biệt. Bởi trong quá trình biến đổi địa chất, đá vôi ở khu vực này đã biến thành những mảng đá hoa cương. Cùng với đó, đáy hồ Ba Bể có một lớp đất sét dày tới 200m bịt kín, chính địa tầng sét này không cho nước thoát xuống và hồ được hình thành". Người ta cũng cho rằng di tích của người tiền sử từng cư trú ở đây là hiện hữu, nhờ vào những công cụ lao động thuộc hậu kỳ đồ đá cũ được tìm thấy ở hang Thẳm Thịnh và động Puông.

 

Tại Việt Nam, hồ Ba Bể là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất, là di tích lịch sử văn hóa quốc gia.

 

1. Đảo Bà Góa

 

Hòn đảo Bà Góa là hòn đảo nhỏ gắn liền với truyền thuyết hình thành của hồ Ba Bể, nằm ở hồ 1 - Pé Lèng (Nói là hồ 1, hồ 2, hồ 3 là nói về mặt địa lý, còn thực tế khi bạn đi thuyền trên hồ bạn sẽ thấy chỉ có một hồ là hồ Ba Bể). Nếu đứng từ Bến Bờ Bắc bạn sẽ nhìn thấy nó ngay trước mặt. Còn nếu xuất phát từ bến Pác Ngòi đi thăm các điểm bạn sẽ qua nó trước khi đến đảo An Mạ và Ao Tiên.

 

Truyền thuyết kể rằng: "Ngày xưa, ở vùng Bắc Kạn, mỗi năm dân làng Nam Mẫu đều có tổ chức lễ cúng Phật lớn, gọi là lễ Vô Giá. Dân chúng khắp miền tham gia rất đông. Một hôm, có một bà lão bệnh cùi, quần áo rách nát, hôi hám đến làng để xin ăn nhưng đi đến đâu cũng đều bị xua đuổi. Duy nhất chỉ có một bà góa ở với con trai không kinh tởm mà đã động lòng thương hại kêu bà lão vào nhà cho ăn uống no đủ, sau đó cho bà lão ăn mày ngủ nhờ một đêm, ở góc vựa lúa, trong lều. Đến nửa đêm, hai mẹ con bỗng giật mình thức giấc, nghe có tiếng động ầm ầm dữ dội từ phía vựa thóc. Mở cửa vựa thóc ra, không thấy bà lão cùi đâu, mà là một con giao long lớn uốn mình ầm ầm như tiếng sấm, đầu gác lên giường đuôi thò xuống đất. Hai mẹ con kinh hãi trở ra, thao thức, lo sợ, không ngủ được nữa. Đến sáng, thấy bà lão đi ra từ vựa thóc, nói: Tôi thật sự không phải là người, tôi là một con giao long, chỉ giả dạng ăn mày để thử lòng từ thiện của tín hữu nam nữ đến làng Nam Mẫu lễ Phật. Tất cả mọi người đều xua đuổi tôi, ngoại trừ hai mẹ con nhà cô. Họ đều là khẩu Phật tâm xà, sẽ không tránh khỏi hình phạt của bề trên đã giao phó cho tôi thi hành, đó là một trận đại hồng thủy. Tôi cho hai mẹ con nhà cô gói tro này hãy rãi quanh nhà để tránh khỏi kiếp nạn này. Còn hai mảnh vỏ trấu này sẽ giúp mẹ con nhà cô cứu người. Nói xong, bà lão liền biến mất. Qua ngày hôm sau, trong lúc mọi người đang chen nhau đến dự lễ Phật giữa làng, bỗng nhiên, gần đó có một cái ống nước bị vỡ và làm cho nước tràn vào làng. Người ta trèo lên mái nhà, trèo lên cây. Nhưng nước cứ dâng tràn đầy lên mãi, ngập cả những nóc nhà và cây cao khiến cho mọi người đều bị chết ngộp, trừ hai mẹ con bà goá kia vì nước dâng tới đâu thì mảnh đất nhà bà lại được nâng cao hơn, bà thả hai mảnh vỏ trấu xuống nước lập tức biến thành hai chiếc thuyền. Mặc cho mưa to gió lớn, hai mẹ con chèo thuyền đi cứu người. Cả làng bị nước tràn ngập thì hoá thành ba cái hồ rộng lớn, mênh mông như bể, nên người ta gọi là Hồ Ba Bể. Ngôi nhà của bà góa chính là hòn đảo Bà Góa bây giờ"

 

Đa phần du khách chỉ ngang qua Gò Bà Góa để ngắm cảnh, một số khách có thể cập thuyền lên khám phá. Trên đảo là những thân cây lớn bám chắc vào những khối đá, thể hiện vẻ đẹp cổ xưa và hoang sơ của hồ Ba Bể.

 

Hòn đảo Bà Góa không phải là hòn đảo duy nhất trên mặt hồ mà bạn sẽ nhìn thấy, ngay cạnh đó là một hòn đảo tương tự nhưng sát phía bờ hơn (hòn Bà Góa nằm giữa lòng hồ). Nếu bạn phân vân không biết hòn đảo nào sẽ là hòn Bà Góa bạn có thể hỏi những chú lái thuyền.

 

2. Đền An Mạ

 

Đền An Mạ cũng nằm trên hòn đảo An Mạ (cũng có nơi gọi là An Mã) gần bến Nam thuộc hồ 2 - Pé Lù cách đảo Bà Góa không xa. Từ An Mạ trong tiếng Tày có nghĩa là "mồ yên mả đẹp" vì ngày xưa khởi đầu, đền thờ được cho là thờ các trung thần nhà Mạc.

 

Thuyền cập bến cho du khách lên bờ thăm đảo và dâng hương trong đền. Từ cổng đền An Mạ lên đến nơi chắc chỉ khoảng 200 mét. Đền An Mạ là một nét chấm phá cho khu du lịch hồ Ba Bể, khiến cho hành trình trở nên có ý nghĩa hơn.

 

Mặc dù người ta nói rằng đảo An Mạ có hình dáng như hình con ngựa đang lội nước (có lẽ thế nên nhiều người gọi là An Mã), nhưng theo người dân địa phương thì đảo gắn với một sự kiện khác đó là khi các tướng nhà Mạc thua trận bị truy đuổi đã chạy đến động Puông trên dòng sông Năng tuẫn tiết ở đó. Người dân đã đưa về chôn cất và dựng đền thờ, nhưng vì sợ quan triều đình nhà Lê nên họ gọi là đền thờ họ Ma.

 

Từ ngoài đi vào bạn sẽ thấy một tấm bia đá chữ Hán và một bảng ghi rõ ngày khôi phục đền và ngày diễn ra lễ hội hàng năm ở đây.

 

Ngôi đền nhỏ nằm trong một khoảng sân gạch rộng.

 

Sau khi trùng tu lại đền thờ được thờ Phật, Mẫu Thượng Ngàn, Chúa Sơn Trang, Đức Thánh Trần....

 

Thắp hương, dâng lễ và thỉnh nguyện xong, bạn có thể quay trở ra xuống thuyền để tiến về điểm tiếp theo là Ao Tiên ở hồ 3 - Pé Lầm, sát nơi tiếp giáp giữa sông Năng và hồ Ba Bể.

 

3. Ao Tiên

 

Ao Tiên là một hồ nước kín không thông ra ngoài với hồ Ba Bể (hoặc có thể thông ngầm phía dưới). Ao Tiên là điểm cuối trước khi rẽ sang sông Năng thăm thác Đầu Đẳng hoặc động Puông. 

 

Từ xa trên mặt hồ người ta có thể thấy thấp thoáng bến đỗ của thuyền để lên bờ thăm Ao Tiên.

 

Cảm giác đầu tiên khi bước chân lên những bậc tam cấp đầu tiên đó là con đường dẫn vào Ao Tiên hơi có vẻ giống đường lên của chùa Hương với những hàng quán phủ kín bạt hai bên lối đi. Tất nhiên, quãng đường này khá ngắn. Chỉ hơn 100 mét là bạn đã đến nơi.

 

Dọc hai bên đường là những đồ đặc sản của địa phương rất đặc trưng như tôm cá của hồ được kẹp nướng trên những chậu than đốt.

 

Và rất nhiều những loại thảo dược của miền rừng núi Bắc Cạn.

 

Ao Tiên là một hồ nước rộng hơn 1000m2 có hình tròn quanh năm không bao giờ cạn. Do không có đường chảy ra ngoài hồ Ba Bể nên mặt ao vô cùng yên tĩnh và phẳng lặng.

 

Để ra ngoài mặt hồ ngắm cảnh bạn phải đi bằng bè tre, khi đó bạn sẽ được đón nhận không gian rất thoáng đãng từ phía trên. Quanh hồ không có lối đi bộ, nếu bạn men theo những bờ đá sẽ rất nguy hiểm.

 

Trở ra từ Ao Tiên nếu bạn muốn khám phá thác Đầu Đẳng và động Puông, thuyền sẽ chạy tiếp đến điểm giao hồ Ba Bể và sông Năng để theo dòng sông đưa bạn đến hai điểm còn lại.

 

Hồ Ba Bể hoang sơ, tĩnh mịch giữa núi rừng thiên nhiên Bắc Cạn có thể coi là viên ngọc xanh của Vườn Quốc Gia Ba Bể. Trải nghiệm cảm giác lênh đênh trên mặt hồ giữa những vùng núi đá vôi là một trải nghiệm rất thú vị. Điểm trừ duy nhất đó chính là tiếng máy nổ của thuyền máy suốt hành trình phá đi sự bình yên vốn có. Nhưng rất tiếc đó lại là phương tiện chính và phù hợp nhất có thể giúp bạn khám phá hồ nước ngọt lớn nhất Việt Nam này.

 

4. Bản Pác Ngòi

 

Hồ Ba Bể là nơi sinh sống của nhiều bản làng, chủ yếu là dân tộc Tày. Các bản chính ứng với ba nhánh sông đổ vào Hồ là Pác Ngòi, Bó Lù, Cốc Tộc đền nằm ở mạn phía Nam của hồ (Bến Bờ Nam) trong đó Pác Ngòi là bản nhiều khách du lịch nhất.

 

Các bản còn lại cạnh sông Năng có bản Khâu Cúm, bản Cám, bản Tà Ken gần thác Đầu Đẳng và những bản làng khác phía núi như Đán Mẩy, Nà Bản, Nậm Đài, Khâu Qua.... Để thuận tiện du lịch bạn nên ở Pác Ngòi hoặc Bó Lù sẽ đông vui hơn cả.

 

Bản Pác Ngòi cách bến thuyền Pác Ngòi khoảng 1km. Nhưng dù bạn có xuống xe ở Bến Bờ Bắc (phía bên chợ Rã đi xuống) hay bạn ở phía Bến Bờ Nam (từ phía chợ Đồn) thì các chủ homestay sẽ đi thuyền ra tận bến đón bạn về nhà. Nếu bạn muốn chủ động thì từ các điểm bạn có thể thuê xe ôm chở về nơi lưu trú với khoảng cách chỉ vài cây số.

 

Pác Ngòi với hơn 40 nóc nhà người Tày đã quen với khách du lịch, nhất là các khách du lịch nước ngoài, vì vậy các dịch vụ ở đây khá tốt. Ở homestay mỗi người chỉ 100.000 vnđ/1 đêm. Dù bạn ở phòng kín (vệ sinh chung bên ngoài) thì chi phí cũng vẫn vậy.

 

Bạn có thể đặt ăn tại homestay với chi phí cũng 100.000 đồng/1 người và thuê xe máy đi tham quan xung quanh như động Hua Mạ, thác Tát Mạ (từ Pác Ngòi là tiện đường nhất và rất gần, chỉ cách 6km đường bê tông). Các homestay đều có dịch vụ thuyền tham quan hồ Ba Bể do vậy gần như bạn sẽ sử dụng dịch vụ trọn gói như thể landtour với chi phí rất hợp lý.

 

5. Đường đến Ba Bể

 

Từ Hà Nội đi thẳng đến Ba Bể và ngược lại có 3 nhà xe mà bạn có thể lựa chọn. Bao gồm có xe của Mr Linh’s Adventures chạy từ trên phố cổ và xe Qbus chạy từ Kim Mã đến thẳng Ba Bể và trả khách tận nơi. Thời gian chạy của 2 xe này chỉ mất 5 tiếng do thuộc dòng xe du lịch không đón khách dọc đường và đi theo đường mới. Để có thông tin hai nhà xe này bạn có thể tìm kiếm trên google là sẽ ra.

 

Nhà xe thứ ba xuất phát từ Mỹ Đình đi theo đường cũ và đón khách trên suốt tuyến là nhà xe Thưởng Nga rất phổ biến ở Bắc Cạn (xe bến chạy theo tuyến). Xe chạy 6 tiếng và dừng ở ngay trước phòng vé Bến Bờ Bắc. Ưu điểm của xe này đó là rất đúng giờ, lái xe nhiệt tình, vé xe rẻ (120.000/đồng toàn tuyến Mỹ Đình - Ba Bể, bằng 1/2 so với các xe kia). Điểm cần phải cân nhắc chọn xe nào trong số những xe này đó chính là giờ xe chạy. Những xe du lịch của Mr Linh's Adventures và Qbus thường xuất phát sớm và đến nơi lúc 12h30, vừa tròn một buổi của ngày. Còn xe Thưởng Nga sẽ xuất phát vào giờ khác và giờ đến thường vào giữa buổi còn lại (Trừ chuyến buổi tối thì sẽ đến lúc đêm giống nhau).

 

Để dễ nhất, bạn có thể gọi điện hỏi homestay mà bạn sẽ lưu trú về phương tiện và giờ xe. Bởi nếu tìm trên thông tin mạng ngay cả các trang hướng dẫn phượt cũng không thể chính xác như người dân địa phương sinh sống ở đây. Có rất nhiều nhà xe trong các tuyến địa phương mà bạn sẽ không tìm thấy giữa một biển thông tin của internet.

 

Đường đến Ba Bể là những con đường đẹp. Trong màu xanh của núi rừng bạn sẽ đi qua những con đường của Vườn quốc gia đầy cây che phủ. Khi có kế hoạch khám phá những cung đường Tây Bắc, bạn đừng quên đưa Hồ Ba Bể vào kế hoạch của mình.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Follow us
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Instagram Social Icon
Tin mới
Please reload

Tìm kiếm
Please reload

Tin liên quan
Please reload