Một ngày dạo quanh thành phố Buôn Mê Thuột

09.09.2018

Buôn Mê Thuột, thủ phủ của Tây Nguyên, cách Hà Nội gần 1400km, cách thành phố Hồ Chí Minh 350km, các hãng hàng không vẫn thường xuyên có các chương trình khuyến mại vé rẻ đến nơi này. Mảnh đất cao nguyên không chỉ có nhiều cảnh đẹp mà còn mang nhiều màu sắc không gian văn hóa của các dân tộc đồng bào Ê đê, M'nông, cũng như lưu giữ những dấu ấn lịch sử thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.

 

Buon Ma Thuot, the Central of Highlands, about 1400km from Hanoi, 350km from Ho Chi Minh City, airlines companies often have promotion for tickets to this place. The land of the plateau has not only many beautiful scenery but also many colorful cultural space of the Ede and M'nong ethnic groups, as well as preserve the historical stories which attracting domestic and international tourists.

 

Những chuyến bay đến Buôn Mê Thuột hạ cánh ở sân bay cách trung tâm thành phố khoảng 8km (Xưa kia gọi tên là Sân bay Phụng Dực  tức là Phượng Hoàng Bay).  Từ sân bay bạn có thể đi taxi hoặc sử dụng dịch vụ xe máy grap để về khách sạn lưu trú. Thành phố Buôn Mê Thuột không quá rộng nhưng để đi hết các điểm trong thành phố như: Bảo tàng Đắk Lắk, Biệt điện Bảo Đại, Buôn Ako Dhong, Làng Cafe Trung Nguyên, Ngã sáu Ban Mê, Nhà đày Buôn Mê Thuột bạn cũng cần phải đến một ngày tròn.

 

1. Ngã sáu Ban Mê

 

Ngã sáu Ban Mê là cái tên quen thuộc, người dân Buôn Mê Thuột thường gọi ngã sáu là trung tâm của thành phố, đây cũng chính là giao điểm của quốc lộ 14 (tuyến đi thác Dray Nur), quốc lộ 26, quốc lộ 27 (tuyến đi hồ Lắk) đi qua thành phố. Ở đây có tượng đài chiến thắng Buôn Mê Thuột là biểu tượng của Đắk Lắk

 

Trước đây khi mới giải phóng, nơi đây chỉ là một bùng binh đầy cỏ dại, sau này một tượng đài được dựng lên với điểm nhấn chính là chiếc xe tăng bằng thép đã mở đầu trận đánh vào Buôn Mê Thuột (sau này chỉ đặt xe mô hình). Cùng với sự phát triển của thành phố, tượng đài đã trở nên hoành tráng như ngày nay. Ngã sáu Ban mê đi vào thơ ca qua nhiều bài hát và nó chính là một trong những điểm du khách yêu thích tìm đến để chụp ảnh kỉ niệm cho chuyến đi Đắk Lắk của mình.

 

"Buổi sáng, em làm rẫy. Thấy bóng cây Kơ-nia. Bóng ngả che ngực em. Về nhớ anh không ngủ. Buổi chiều, mẹ lên rẫy, thấy bóng cây Kơ-nia. Bóng tròn che lưng mẹ. Về nhớ anh, mẹ khóc...". Từ ngã sáu Ban Mê bạn sẽ nhìn thấy nhà văn hóa thành phố ngay bên đường. Phía sau đó vẫn còn một cây Kơ nia của Buôn Mê Thuột. (Cây Kơ nia Đắk Lắk có rất nhiều nhưng trong thành phố Buôn Mê Thuột chỉ có một cây này). Cây Kơ Nia nằm trong khu vui chơi Kơnia ở dưới khu tập võ Muay Thái.

 

Cây Kơnia đối với người đồng bào dân tộc Tây Nguyên mang ý nghĩa tâm linh lớn vì họ coi đây là nơi trú ngụ của thần thánh và những vong linh đã khuất nên họ không bao giờ chặt phá chúng. Cây Kơnia được ví với tính cách và sức sống Tây Nguyên và đi vào thơ ca với những bài hát vô cùng nổi tiếng. Mặc dù vậy, nếu bạn đến cổng khu vui chơi Kơnia và hỏi thăm những người bán hàng ở ngoài đường cây Kơnia ở đâu, bạn sẽ được chỉ lung tung khắp cả. Bởi những người dân di cư từ nơi khác đến không thể hiểu rõ như người dân bản địa. Cây Kơnia nằm sâu trong góc cũng không phải là một cây cổ thụ, bởi người ta nói gốc kơnia cổ thụ lớn phải đến 2 người ôm. Tuy nhiên, nó là cây còn sót lại duy nhất trong trung tâm thành phố.

 

2. Biệt điện Bảo Đại và những buổi trình diễn văn hóa cồng chiêng.

 

Biệt điện của vua Bảo Đại và nhà bảo tàng Đắk Lắk nằm cạnh nhau trong cùng một khuân viên với cửa số 1 ở đường Y Ngông thẳng vào Biệt Điện và cửa số 2 ở đường Lê Duẩn thẳng vào Bảo tàng.

 

Khu vực bạn được thăm quan của Biệt Điện là nhà trưng bày (một phần của Biệt điện). Nhưng điều đặc biệt không chỉ khu nhà trưng bày này mà là cả những hàng cây cổ thụ trong sân được trồng đối xứng nhau hai bên lối đi. Những cây ngọc lan, cây xoài vô cùng to lớn và độc đáo nhất là cặp cây long não với danh hiệu cây di sản Việt Nam.

 

Hai cây long não này có tuổi đời cả trăm năm (trồng năm 1930), mỗi cây có chu vi lên đến 8 mét, đường kính 2,5mét, chiều cao đến 30 mét, tán tỏa rộng một vùng sân, được coi là cặp cây long não lớn nhất Việt Nam.

 

Nhưng đáng tiếc cuối năm 2017 cây bên tay trái đã chết khô sau nhiều tháng chữa trị (được xác định là một loại nấm mới tấn công).

 

Thẳng theo hành lang trong vườn cây sẽ dẫn đến Biệt thự Bảo Đại dưới tán một cây xoài, với hai con rồng bonsai chầu trước cửa. Khoảng sân này cũng là nơi biểu diễn những chương trình văn hóa cồng chiêng định kỳ hàng tháng dành cho du khách của tỉnh Đắk Lắk.

 

Trong căn phòng mua vé thăm quan, bạn sẽ thấy phía trên tường treo những tấm bản đồ của Ban Mê Thuột những năm 1905, 1918 và 1930. Người ta nói rằng, khởi đầu đây là vùng đất của người Ê Đê với nhiều nhà dài nằm dọc theo suối Ea Tam xuôi theo dòng đổ ra sông Serepôk. Những buôn đầu tiên là buôn Kram, Buôn Alê (phía đường Đinh Tiên Hoàng), Buôn Păn Lăn và một số buôn khác như Ako Dhong (Cô Thôn)... Người Pháp trong quá trình tiếp cận và khai phá vùng cao nguyên Đắk Lắk đã đi theo sông Mê Kông, vào sông Serepok, tới Buôn Đôn, nhờ các vị vua voi ở Buôn Đôn mà tìm được nhánh suối Eanao - EaTam, nơi các buôn làng người Ê đê sinh sống với mật độ lớn và gần nhau, dẫn đến hình thành một trung tâm hành chính mới là Ban Mé Thuột. Năm 1905 bản đồ quy hoạch đầu tiên được ấn bản.

 

Cùng với thời gian, công nhân, thầy giáo phía Bình Định, Khánh Hòa được người Pháp điều động lên Tây Nguyên để hướng dẫn người Ê đê các phương thức sản xuất, khai thác tài nguyên. Năm 1918, bản đồ thứ 2 được ấn bản, xuất hiện ngôi làng An Nam bố trí cạnh buôn Kram. Thời kỳ này chữ quốc ngữ phiên âm theo tiếng Ê Đê được người Pháp phổ biến dần trên Đắk Lắk, sử thi Đam San được ghi chép lại bởi vị công sứ Sabatier.

 

Năm 1930, tờ bản đồ mới ghi nhận khu phố An Nam của người Trung Kỳ (Miền Trung Việt Nam theo cách gọi của vua Minh Mạng) riêng biệt. Ngày nay, khu phố này là trung tâm thành phố nơi có đình Lạc Giao, chùa Sắc Tứ Khải Đoan. Và khu phố Tây của người Pháp ở phía Đông thành phố nay là khu vực đường Nguyễn Công Trứ - Đinh Tiên Hoàng - Hùng Vương và khu bảo tàng. Khu vực người Ê đê cũng được tách riêng biệt nên không kết hợp vào khu người Trung kỳ. 

 

Thời kỳ người Pháp đô hộ, vua Bảo Đại cùng gia đình xuất hiện nhiều ở Ban Mê Thuột nên có nhiều công trình gắn với ông như dinh Bảo Đại, Biệt thự hồ Lắk gắn với vợ ông, Nam Phương Hoàng Hậu, chùa Sắc Tứ Khải Đoan gắn với Đoan Huy hoàng thái hậu. Bảo Đại xuất hiện ở Đắk Lắk nhiều là do Nhật đảo chính Đông Dương, Pháp nhượng bộ toàn vùng đồng bằng cho Nhật trong chiến tranh thế giới thứ 2, chỉ giữ lại các vùng núi, lúc này vùng núi lớn nhất Việt Nam mà Pháp còn lại là vùng Tây Nguyên, được gọi là Hoàng Triều Cương Thổ (5 tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng).

 

Không gian của ngôi Biệt thự Bảo Đại phần nhà trưng bày cũng không quá lớn. Ở bên trong phía ngoài sảnh là khu tiếp khách với những bộ sofa màu cam và những bức ảnh kỉ vật treo trên tường, một góc sảnh là những dụng cụ trong những cuộc săn voi kèm theo một bức tranh săn voi khá lớn. Bên trong phía tay phải là phòng làm việc của vua với những lá quốc kỳ nhỏ trên mặt bàn, trong cùng là phòng ngủ. Ngược lại phía bên kia là một phòng họp với một chiếc bàn dài và ở sát cửa sổ là một chiếc trống đồng đặt trang trọng chính giữa. Tất cả những kỉ vật trưng bày đều mang theo những câu chuyện lịch sử, vì vậy bạn có thể nhờ thuyết minh của ban quản lý để tìm hiểu kỹ hơn.

 

Ngay trước cửa dinh thự Bảo Đại này, vào những buổi tối định kỳ (1 tháng 2 lần) tỉnh Đắk Lắk sẽ tổ chức chương trình cho khách du lịch. Thời gian biểu diễn và ngày biểu diễn bạn có thể xem trên website của sở văn hóa tỉnh Đắk Lắk hoặc có thể xem ở tấm bảng lớn ngoài cổng số 1 vào biệt điện ở đường Y Ngông.

 

Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào ngày 15/11/2005 (sau nhã nhạc cung đình Huế, đây là di sản thứ hai của Việt Nam được công nhận). Nếu bạn đến các vùng đất Tây Nguyên, có thể bạn sẽ được tham gia xem một vài show trình diễn nho nhỏ của các khu du lịch sinh thái cộng đồng hoặc các resort, các quán cafe lớn về những loại hình này trong các điểm tham quan khác. Nhưng để xem một chương trình chuyên nghiệp được tổ chức có quy mô và chất lượng thì có lẽ chỉ có chương trình định kỳ này là đáng kể.

 

Một lần đến Buôn Mê Thuột, nếu được đắm mình trong tiếng chiêng, tiếng trống dền vang, mãnh liệt, đầy sức sống và năng lượng từ những nghệ sĩ trình diễn bạn sẽ mang những ấn tượng sâu sắc về vùng đất Tây Nguyên.

 

3. Bảo tàng Đắk Lắk

 

Bảo tàng Đắk Lắk nằm ngay sau Biệt điện Bảo Đại với hình dáng của một chiếc nhà rông khổng lồ. Thực ra, trước khi bạn hành trình đi Buôn Đôn, thác Bảy Nhánh, hồ Lắk, bạn nên đến bảo tàng này, nó sẽ mang lại cho bạn những hiểu biết và định hình trong những hành trình còn lại ở Buôn Mê Thuột.

 

Lối vào sảnh chỉnh của bảo tàng hướng ra (nhưng không thông ra) mặt đường Lê Duẩn nhưng ít người vào từ sảnh chính.

 

Đa số mọi người sẽ đi bằng lối phụ phía bên hông (gần phía cuối bảo tàng) vì nó thuận hướng gửi xe và hướng từ biệt điện Bảo Đại đi sang.

 

Vé vào tham quan bảo tàng là 30.000 vnđ. Bảo tàng có 2 tầng với tầng 1 có khu trong cùng là khu trưng bày ảnh, ở sảnh chủ yếu là quầy hàng. Đa phần mọi nội dung đều nằm trên tầng 2.

 

Ở dưới tầng 1, dọc theo  tấm biển ghi tên các dân tộc đồng bào bạn sẽ đến phòng tối trưng bày ảnh tư liệu. Những bức ảnh ở đây đều là những hình ảnh quý giá về cuộc sống của Tây Nguyên trước đây với những nét văn hóa đặc trưng nhất như Nhà rông, cảnh giã gạo, bến nước, rượu cần... Điều đáng nói nó đều là cảnh thực được chụp lại chứ không phải mô hình hay kể qua lời nói.

 

Bạn cũng thấy hình ảnh những ngôi nhà dài với chiếc cầu thang đực và cầu thang cái. Ảnh nhà mồ tây nguyên với những tượng gỗ rất đời thường nhưng đa cảm xúc. Những hình ảnh người phụ nữ với ngực trần (Người Ê đê họ quan niệm rằng người phụ nữ, nhất là sau khi sinh xong, bầu ngực căng tròn là lúc đẹp nhất nên cần phải để trần để biểu lộ vẻ đẹp). 

 

Rời phòng tranh tư liệu ở tầng 1, bạn lên tầng 2 là nơi trưng bày chủ yếu của bảo tàng. Cầu thang nằm giữa trung tâm vì vậy phía tay phải là khu đa dạng sinh học về thiên nhiên của Đắk Lắk, những trưng bày về điều kiện tự nhiên, về văn hóa và tiến trình các tộc người di cư đến Đắk Lắk. Phía tay trái là phòng trưng bày về tiến trình lịch sử của Đắk Lắk với những nội dung của các thời kỳ kháng chiến và chiến tranh.

 

Đối với phần động thực vật, bạn sẽ được xem những mô hình về các động vật điển hình của vùng đất này và những cảnh báo về nạn xân lấm, săn bắt thú rừng hiện nay. 

 

Về điều kiện tự nhiên, nổi bật lên đó là những loại cây mang lại kinh tế cao cho Đắk Lắk mà hầu hết ai cũng biết đó là cà phê, hồ tiêu, cao su...

 

Bạn cũng được giới thiệu về những cảnh đẹp của Đắk Lắk như hồ Lắk, thác Dray Nur, hồ Cư Mil, đèo Phượng Hoàng.