Cung đường Lũng Pô - A Lù - Ngải Thầu - Y Tý

26.09.2018

Y Tý, vùng núi từng lọt top những điểm đến huyền bí nhất Châu Á luôn để lại những ấn tượng khó quên trong lòng du khách mỗi khi đến đây.

Y Tý, the mountainous area which ever was in Asia's most mystical destinations always leave unforgettable memories in the hearts of visitors whenever they come.

 

Đường đến với Y Tý vốn có 2 cung đường chính. Một là từ Sapa qua Tả Giàng Phình, Mường Hum và đến Y Tý. Cung đường còn lại đi từ TP Lào Cai qua Trình Tường, Lũng Pô, A Mú Sung, A Lù, Ngải Thầu và đến Y Tý. Nếu theo cung đường từ TP Lào Cai, tuy không bạt ngàn ruộng bậc thang như đi từ Sapa sang Y Tý và quãng đường lại còn xa hơn cỡ 25km nhưng bạn sẽ được ghé thăm cột mốc 92 (1) ở Lũng Pô nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt.

 

1 - Lũng Pô - Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt

 

Từ ga Lào Cai đến cột mốc 92, nơi dòng sông Hồng chảy vào đất Việt ước chừng gần 60km. Theo lối Bát Xát, Trình Tường dọc đường TL 156 bạn sẽ đến nơi.

 

Khác với cung đường từ phía Sapa sang Y Tý tràn ngập ruộng bậc thang ngay từ khi đi hết bản Xéo, đường đi Lũng Pô chạy dọc theo dòng chảy của sông Hồng ven vùng biên giới Việt Trung. Dọc đường này bạn sẽ phải thừa nhận rằng nước bạn xây dựng rất hoành tráng ngay sát biên cương.

 

Cho đến khi bạn còn cách Y Tý 37km sẽ có một nhánh rẽ phải vào con đường nhỏ bên sườn núi men theo dòng sông để đến với Cột cờ Lũng Pô và mốc giới 92 (1).

 

Quãng đường mòn này chỉ tầm 3km thôi nhưng rất nhiều ổ gà nên không thể đi nhanh được. Từ xa phía ngoài bạn đã thấy cột cờ Lũng Pô màu trắng như một ngọn tháp nổi bật bên sông.

 

Cột cờ Lũng Pô có thân cột được xây dựng cao 31,43m lấy từ hình mẫu của đỉnh Fansipan (3143m) và trên nóc là lá cờ tổ quốc rộng 25m2 biểu tượng cho 25 dân tộc anh em của tỉnh Lào Cai. Trước đây, mọi người đến nơi này chỉ để thăm cột mốc 92 (1) nằm phía dưới bờ sông ở sau cột cờ hiện nay. Từ cuối năm 2017 khi cột cờ Lũng Pô được khánh thành, điểm đến trở nên khang trang và đặc sắc.

 

Từ trong sân cột cờ bạn sẽ thấy đối diện với cột cờ là dãy nhà của ban quản lý. Chính giữa sân là tấm bia đá "Cột Cờ Lũng Pô" được dựng lên để ghi lại những thông tin cơ bản của công trình. Hai bên sân là những bồn cây được trồng tặng bởi những cá nhân, cơ quan, tổ chức. Bạn được tự do tham quan cột cờ và theo những bậc thang xoắn ốc lên phía trên nóc ngắm cảnh.

 

Từ trên cao nhìn xuống bạn sẽ thấy toàn cảnh vùng biên giới.

 

Phía sau cột cờ là dòng sông Hồng giao cắt với con suối Lũng Pô với hai màu nước khác nhau trước khi hòa chung một dòng chảy. Cảm giác khi đứng ở những nơi địa đầu đất nước, những vùng biên cương, những điểm bắt đầu của những dòng chảy đều là những cảm giác thiêng liêng tự hào về tổ quốc. 

 

Đường đi xuống mốc 92 (1) dưới bờ sông ngay sát bên hông Cột Cờ.

 

Con đường này toàn sỏi đá nên để an toàn cho xe máy thì bạn nên đi bộ. Khoảng cách đi xuống không xa, ước chừng khoảng 300 mét.

 

Cột mốc 92 (1) nằm sát ven sông cạnh một cây sung trĩu quả. Từ điểm này dòng sông Hồng sẽ chảy qua 9 tỉnh gồm Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hưng Yên, Hà Nam, Thái Bình và Nam Định sau đó đổ ra biển tại cửa chính Ba Lạt (giữa Nam Định và Thái Bình).

 

Sông Hồng có nhiều tên gọi khác nhau. Phần ở Trung Quốc có tên là Nguyên Giang, phần ở Việt Nam gọi tên Hồng Hà hay sông Cái, đoạn chảy qua Phú Thọ gọi là sông Thao, đoạn chảy qua Hà Nội là Nhị Hà. Đó là nhánh chính, còn hầu như tất cả sông lớn ở miền Bắc như sông Đà, sông Lô cũng trở thành phụ lưu của sông Hồng khi về xuôi. Ở cột mốc 92, chính giữa sông là điểm phân chia lãnh thổ hai nước. Đến thành phố Lào Cai, sông Hồng chảy hẳn vào lãnh thổ Việt Nam.

 

"Anh ở Lào Cai. Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt. Tháng Hai, mùa này con nước. Lắng phù sa in bóng đôi bờ.." là những câu thơ đầu tiên của Dương Soái trong bài "Gửi em ở cuối sông Hồng" sáng tác năm 1979 được nhạc sĩ Thuận Yến phổ nhạc thành bài hát cùng tên nổi tiếng mà có lẽ người Việt Nam ai cũng biết đến chính là bài thơ viết về vùng biên viễn nơi này.

 

Đứng từ bên này bờ sông, bạn cũng sẽ thấy cột mốc 92 (2) đối diện của Trung Quốc phía bên kia được xây những bậc thang trải dài xuống tận nơi. 

 

2- A Mú Sung

 

Từ cột cờ Lũng Pô của đất A Mú Sung để tiếp tục hành trình đến A Lù bạn có hai cách đi. Cách thứ nhất đó là quay lại con đường mòn cũ đã đi vào lúc đầu để tiếp tục tuyến đường TL156 nối vào TL158. Tuyến đường này chất lượng đường tốt nhất. Cách thứ hai đó là bạn không quay trở ra đường cũ mà tiếp tục đi vòng vào trong theo đường tuần tra và cuối cùng nó cũng dẫn ra đường TL158 hướng về A Lù - Y Tý, tuy nhiên đường phía trong này chất lượng đường xấu chỉ dành cho những người thích trải nghiệm và có khả năng xử lý được các sự cố xe máy khi cần.

 

Từ cột mốc 92 của A Mú Sung quay trở ra và đi đến bản A Lù theo đường TL158 phải đi đến gần 30km nữa. Con đường nhựa chạy quanh co theo những sườn núi, lúc nắng lúc mưa bất chợt trong mùa thu của vùng sơn cước. Người ta không thể dự đoán được chính xác hoàn toàn thời tiết của khu vực này vì độ cao của núi và vì rất nhiều mây nên thường xuyên có những cơn mưa cục bộ. Do vậy, bạn cần phải mang đủ áo mưa để đề phòng.

 

Suốt chặng đường gần 30km này là những ngọn núi hoặc là những nương ngô, hoặc là những thảm rừng phủ kín.

 

Cũng đôi lúc bạn gặp những thung lũng lúa xanh rì và chín muộn hơn vùng Y Tý, Ngải Thầu nhưng không đáng kể. 

 

Ruộng bậc thang của A Mú Sung mà bạn có thể nhìn thấy dọc tuyến đường không quá nhiều, chỉ xuất hiện ở khoảng ba, bốn điểm với mật độ rải rác không có quy mô lớn như khu vực A Lù, Ngải Thầu, Y Tý. Mặc dù vậy, những khi nó xuất hiện cũng mang lại những cảm xúc rất thú vị cho những chặng đường đầu của hành trình.

 

3 - Cánh đồng A Lù

 

Người ta thường nói "Dốc A Lù, sương mù Y Tý" để nói về địa hình khó khăn của vùng đất này. Tuy nhiên đó là những con đường cũ với dốc đá, sạt lở mỗi khi mưa. Còn ngày nay, bạn cứ theo TL158 chạy thẳng thì rất đơn giản không có gì quá khó khăn.

 

Đến A Lù tức là bạn chỉ còn cách Ngải Thầu hơn 10km và cách Y Tý 16km. Bản A Lù nằm cách đường TL158 chỉ khoảng 1km bên tay phải và phía trong đó cũng có đường nhỏ để đi Ngải Thầu nhưng rất khó đi. Nếu bạn rẽ vào bản bạn cũng có thể mua được một ít đồ tạp hóa và khi chạy về phía cuối thôn để ra cánh đồng A Lù thì hoàn toàn không có view nhìn đẹp như dọc đường TL158 sang Y Tý bởi dọc đường thôn bản những bụi cây bên đường quá cao và do càng vào bản càng xuống dốc thấp tầm nhìn bị giảm sút. Chính vì vậy nếu bạn không có nhiều thời gian bạn cứ tiếp tục con đường dẫn về Y Tý bạn sẽ nhìn thấy toàn bộ cánh đồng A Lù trên đường đi.

 

Cánh đồng A Lù trong mùa lúa chín rất dễ nhận ra bởi nó vàng rực cả một khoảng không rộng lớn. Trên đường đi bạn sẽ thấy thấp thoáng nó từ xa nhưng bạn cũng không phải vội vàng dừng xe lại khi tầm nhìn chưa tròn trịa. Càng về phía cuối góc nhìn càng rõ nét hơn. Cho đến khi bạn có thể thấy toàn bộ cảnh là lúc đó bạn có thể dừng lại để chiêm ngưỡng lúa chín ở A Lù.

 

A Lù có hai điểm ngắm ruộng bậc thang với không gian đủ lớn chinh phục du khách tương ứng với hai khu vực chính. Thực ra hai khu vực này nối liền với nhau thành một dải nhưng nếu đi trên đường do dốc lên dốc xuống khuất tầm nhìn nên hai vị trí đứng ngắm phía đầu và phía cuối của cánh đồng A Lù sẽ cách nhau khoảng chừng một đến hai km. Điểm cuối của cánh đồng A Lù đẹp hơn và thu hút nhiều người hơn do phía này như một thảm lúa khổng lồ trải bằng phẳng giữa trời đất, trên đỉnh núi, vàng rực khi vào mùa. 

 

Nhiều bức ảnh đẹp về A Lù được chụp ở đây. Lúa ở A Lù được cấy sớm hơn vùng A Mú Sung và Ngải Thầu nên bạn sẽ gặp những sắc màu khác nhau trong suốt hành trình. 

 

Cuối chân của tấm thảm vàng rực ấy, bạn sẽ thấy những mái nhà của thôn bản xếp cạnh nhau dưới những tầng cây xanh thẫm.

 

4 - Ruộng bậc thang Ngải Thầu

 

Ngải Thầu nằm giữa A Lù và Y Tý trong hành trình của cung đường này. Những cánh đồng lúa của Ngải Thầu trên các sườn núi với những thửa ruộng nhỏ xinh, trải dài, đồng đều lẩn khuất trong sương mù luôn mê hoặc người ghé thăm.

 

Từ A Lù đến Ngải Thầu chỉ hơn 10km, tính ra chỉ bằng 1/10 của tổng hành trình từ Lào Cai đến Y Tý, nhưng càng những quãng đường sau này cảnh đẹp càng sắc nét nên thời gian của bạn sẽ tiêu tốn nhiều hơn những phần đường bạn đã đi qua lúc ban đầu.

 

Gần 100 km từ Lào Cai về đến Y Tý qua tuyến Lũng Pô theo đường TL156 và TL158 nếu bạn tính đi chậm thì cũng chỉ mất ba hoặc bốn tiếng là đến nơi thì sẽ là một sai lầm. Vì đường núi, khi mưa, khi nắng, lúc dừng lại chụp ảnh, ngắm cảnh (thậm chí bạn dừng sai điểm đến khi đi thêm một đoạn thấy đẹp hơn lại phải dừng lại tiếp) khiến cho lượng thời gian trở nên gấp nhiều lần và có thể lên đến 7 tiếng, 8 tiếng mới đến đích là chuyện rất bình thường.

 

Cánh đồng lúa của Ngải Thầu rộng ngút tầm mắt trên cả một chặng đường, có lẽ nó là sườn của cả một dải núi quanh co nên tạo thành một khung cảnh rất ấn tượng.

 

Và nó chỉ kết thúc khi bạn đi lên điểm cao nhất nhìn xuống rồi vượt qua nó để đến Y Tý.

 

Có một điều rất hay đó là nếu bạn đi từ A Lù lên Ngải Thầu (lên dốc) bạn sẽ có những view nhìn khác vì bạn đang đi từ thấp lên cao. Cũng con đường ấy bạn đi từ Ngải Thầu xuống A Lù (từ trên xuống) thì có những góc nhìn còn đẹp hơn nữa mặc dù vẫn chỉ là những vị trí ấy nhưng do độ trải của ruộng bậc thang nên các hướng khác nhau sẽ cho những cảm nhận rất khác nhau. Từ vị trí cột mốc Y Tý 7km là bạn đã thấy những cảnh đẹp khá hoàn hảo của khu vực Ngải Thầu.

 

Từ A Lù lên Ngải Thầu đa phần bạn sẽ chỉ nhìn thấy phía bên tay phải là các triền dốc xuôi xuống, còn phía cao bên tay trái cơ bản bạn sẽ không nhìn thấy gì nhiều do nó nằm cao hơn bạn và đường đi khá nhiều. Hơn thế nữa khi lên được phía cao thì bạn phải đi đúng lề đường bên tay phải tức là sát bên núi. Trong khi có rất nhiều cảnh đẹp lại phải đứng sát lề bên trái mới nhận ra mà dừng lại nhưng bạn không thể điều khiển xe sai quy tắc giao thông.

 

Chính vì vậy khi đi từ Ngải Thầu ngược xuống A Lù bạn mới nhìn thấy hết nửa còn lại.

 

Quãng đường này chỉ vài km thôi nhưng khiến cho người ta đứng ngắm mãi mà không biết chán.

 

5 - Trung tâm Y Tý

 

Gần như ai đến Ngải Thầu cũng đều tìm đến Ngải Thầu Thượng để săn mây. Nhưng việc săn mây trên đó cũng gần như hên xui, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và từng thời điểm trong ngày. Tuy nhiên nếu trời mà quang đãng thì lúc đầu sáng và cuối chiều là thời điểm đẹp nhất. Người dân ở đây họ nói rằng nếu đẹp thì vào buổi chiều sẽ đẹp hơn.

 

Trên đường qua đoạn Ngải Thầu để sang Y Tý bạn sẽ thấy một con dốc bên tay trái với biển chỉ lên Ngải Thầu Thượng (7km) ngắm trọn vùng núi Nhìu Cổ Sàn bao phủ bởi mây mù quanh năm, còn lối đi thẳng sẽ dẫn về trung tâm Y Tý.

 

Con đường đến Y Tý này dưới những rặng núi đá cao dựng đứng, một bên là vực sâu rất ấn tượng. Cao nguyên Y Tý vốn cao đến hơn 2000 mét vì vậy có những lúc những con đường này dày đặc sương mù, không phải lúc nào cũng thuận lợi cho người ngang qua.

 

Mặc dù Y Tý không có quá nhiều dịch vụ và còn khá hoang sơ tạo thành những nét hấp dẫn hơn rất nhiều những vùng đã bê tông hóa như Sapa nhưng bạn cũng có thể tìm thấy những nhà nghỉ, những homestay khá thuận lợi ở ngay trung tâm hoặc cách trung tâm thêm vài km. Nếu bạn tìm trên google map hoặc các trang đặt phòng thì thông tin đôi lúc hơi nhiễu loạn. Vì vậy search trên facebook những từ khóa Homestay Y Tý lại đưa được đến những thông tin hữu ích vì đa phần các Homestay ở đây đều quảng bá chủ yếu thông qua kênh facebook.

 

Phiên chợ vùng cao Y Tý thường họp vào thứ 7 hàng tuần. Nó không phải là một phiên chợ du lịch mà là nơi người dân đến trao đổi những hàng hóa phục vụ cho tiêu dùng, cuộc sống.

 

Chính vì vậy bạn cũng đừng tưởng tượng rằng nó là một phiên chợ rực rỡ màu sắc, đầy niềm vui văn hóa. Bà con dân tộc ở đây còn vất vả lắm, phần đông chỉ bày bán những đồ nông sản họ tự gieo cấy và làm được. Chỉ có một số sạp hàng lớn mới bán những mặt hàng thương mại.

 

Phía sau chợ bạn có thể tìm thấy những hàng ăn với những món ăn khá phổ biến như bún, miến, phở và cũng có cả những món ăn đặc sản của vùng cao như thắng cố.

 

Từ trung tâm Y Tý, người ta thường ghé thăm thôn Choản Thèn và Thung lũng Thề Pả nơi mà gần đây đã được ghi nhận là danh thắng quốc gia (Mọi người quen gọi là thung lũng Thiên Sinh vì trên đường đi đến cầu Thiên Sinh).

 

6. Thôn Choản Thèn

 

Thôn Choản Thèn nằm ngay sát trung tâm Y Tý, từ chợ đi xuống chỉ hơn 1km là đến phía đầu thôn. Đây là thôn sinh sống của người dân tộc Hà Nhì với những ngôi nhà hình nấm bằng đất nổi tiếng.

 

Từ cổng sau của chợ Y Tý, bạn rẽ xuống dốc, đi qua điểm trường mầm non Y Tý một quãng là sẽ đến biển chỉ dẫn, một hướng đi cầu Thiên Sinh 9km và nhánh còn lại vào trong thôn Choản Thèn.

 

Con đường nhỏ dẫn vào trong bản nằm giữa những cánh đồng lúa với thấp thoáng những ngôi nhà hình nấm bên lề đường.

 

Ruộng bậc thang ở Choản Thèn rất nhiều chỉ có điều khi bạn đi vào trong thôn thì bạn đứng ở tầm nhìn thấp nên các hướng nhìn sẽ bị hạn chế. Tuy nhiên, bạn sẽ có cảm giác gần gũi, thân thiện hơn với không gian xung quanh.

 

Mặc dù thôn đã được thay thế vật liệu trong quá trình xây dựng những căn nhà mới nhưng những ngôi nhà truyền thống của người Hà Nhì vẫn còn khá nguyên vẹn và phổ biến trong thôn.

 

Người ta nói rằng những ngôi nhà đất này rất mát trong mùa hè và ấm vào mùa đông. Tường của những ngôi nhà này dày đến 60cm và được làm rất công phu. Đất được đổ vào khuôn và đầm bằng chày gỗ cho chặt và chắc làm sao khi rút khuôn ra đất thành hình vuông, sắc cạnh. Hết lượt tầng đầu mới đến lượt tầng thứ hai đổ đất giã cho kết dính thật chặt với lượt tầng vừa làm xong, mỗi lượt tầng, ván khuôn cao cỡ 40cm. Sau những công đoạn đó là táp cho tường phẳng và bóng, rồi lấy gỗ kháo, pơ-mu hoặc dổi làm khung nhà bên trong tường. Những ngôi nhà đất này có tuổi thọ đến cả 100 năm.

 

Cuối thôn Choản Thèn là khu vực mà người ta hay gọi là "công viên Y Tý". Gọi là công viên nghe thật to tát nhưng đây là nơi mà trẻ em của thôn thường tụ tập vui chơi, cũng là điểm mà các du khách dừng chân nghỉ ngơi, ngắm mây trời của Y Tý.

 

"Công viên" đặc trưng với hai thân cây khá lớn, một chòi gỗ mái lá để ngồi nghỉ chân. Bốn phía xung quanh là những cánh đồng lúa mây bay mịt mờ như khói tỏa, tạo thành những không gian vô cùng hoang sơ và lay động.

 

7- Thung lũng Thiên Sinh - Cột mốc 87

 

Đường đến Thiên Sinh là một thung lũng (Thề Pả) tràn ngập sắc màu lúa vùng cao rất đẹp, chạy dài 9km dẫn đến cây cầu Thiên Sinh nổi tiếng bắc qua dòng suối Lũng Pô (Lũng Pô có nghĩa là Rồng Bố) ở cột mộc 87 của biên giới Việt Trung.

 

Có lẽ đây là một trong những tuyến đường đẹp nhất của khu vực trung tâm Y Tý, trong suốt cả hành trình gần 10km, cảnh đẹp nối cảnh đẹp, bạn sẽ mãn nhãn cho cả chuyến đi.

 

Bắt đầu từ những con dốc thoải đầu tiên, đến ngã ba một lối đi về phía cầu Thiên Sinh, những lối còn lại hướng về những thôn Lao Chải, bạn sẽ xuống những con dốc tiếp theo và hạ dần độ cao trên tuyến đường đi.

 

Y Tý vào những sáng mùa thu, sương mù rất dày. Để có thể nhìn rõ cảnh vật, bạn phải chờ lúc sương đã gần tan, nếu không mọi thứ sẽ mờ mịt, có đi cũng chẳng ích gì.

 

Một hai cây số đầu, khuất bóng cây, bóng núi, bạn chưa nhìn thấy gì nhiều.

 

Cho đến khi bạn vào một khúc cua tay áo với một con dốc khá cao là đã bắt đầu những sườn núi trải dài nương lúa của thung lũng.

 

Từ đó trở đi bạn sẽ đi giữa mùa vàng của thung lũng Thiên Sinh, với những thảm lúa này nối liền thảm lúa kia cả hai bên sườn núi suốt dọc tuyến đường.

 

Điểm bạn sẽ dừng chân đầu tiên chắc chắn đó là nơi tấm bảng lớn vẽ bản đồ khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích danh thắng Thề Pả.

 

Lý do của nó không hẳn là chỉ xem tấm bản đồ mà bởi vì cảnh ở đây quá đẹp.

 

Đứng từ dưới chân tấm bản đồ bạn có thể bao quát trọn một vùng lúa, nơi con suối Lũng Pô chảy dọc theo đường đi ở phía ngoài.

 

Trong nắng sớm, những lớp mạng nhện vương trên cây cỏ còn đọng những giọt nước long lanh dày đặc nặng hơi sương.

 

Và ở những con dốc xuống tiếp theo, hết bên trái bạn sẽ gặp những khung cảnh hùng vĩ bên phải, với màu vàng trải dài đến tận chân mây.

 

Trong mùa gặt là những chị em phụ nữ đang vội vã di chuyển trên đường.

 

Những chiếc xe máy của những người ra đồng dựng ở hai bên lối đi.

 

Cả tuyến đường đẹp như tranh vẽ

 

Cũng có những đoạn ngắn nho nhỏ sẽ khó đi nếu vào mùa lũ.

 

Nhưng bạn sẽ được đền bù khi vượt qua nó để về đến cột mốc 87 - cầu Thiên Sinh. 

 

Cho đến khi bạn đến Trạm kiểm soát đồn biên phòng Y Tý là bạn chỉ còn cách cột mốc 87 thêm hai lần xuống dốc nữa là đến nơi (cỡ chừng 1,5km)

 

Dọc theo dòng chảy của suối Lũng Pô, xuống hết con dốc thứ nhất bạn sẽ thấy một ngã ba, nơi có một trạm gác nhỏ với rất nhiều xe máy của người dân địa phương đang ngồi chờ để giao thương hàng hóa qua cây cầu Thiên Sinh.

 

Rẽ trái ngoặt tiếp xuống con dốc thứ hai theo con đường đầy sỏi đá là bạn sẽ xuống đến cầu Thiên Sinh và cột mốc 87.

 

Người ta kể rằng cầu Thiên Sinh có nghĩa là “trời sinh”. Cây cầu này trước kia rất đặc biệt vì nó chỉ ngắn có 1 mét và là một tảng đá tự nhiên bắc qua khe sâu hun hút bên dưới là dòng suối Lũng Pô chảy qua. Nhưng theo thời gian, hòn đá bắc qua khe sâu cứ mòn dần, lõm dần nên sau đó người dân đi qua phải bắc những thanh gỗ làm cầu rồi xây cầu bê tông như bây giờ.