Linh Thông Cổ Tự: Chùa Nôm

Chùa Nôm là một ngôi chùa nổi tiếng của tỉnh Hưng Yên và cũng là một trong những ngôi chùa cổ còn khá nguyên vẹn ở phía Bắc. Chùa có tên cũ là Linh Thông Cổ Tự do khi xưa nơi đây là rừng thông. Ngày nay chùa được gọi là chùa Nôm gắn liền với tên làng là làng Nôm.


Chùa Nôm cách Hà Nội chỉ 35km, thậm chí bạn có thể đi bằng cách nối các tuyến xe bus là có thể đến nơi. Trên các tuyến bus Hà Nội - Hưng Yên (Ví dụ xe số 208 từ bến Giáp Bát) bạn xuống xe ở ngã tư Như Quỳnh và tiếp tục lên xe bus 01 của Hưng Yên (tuyến Lương Tài). Xe sẽ đi qua ngả rẽ vào làng Nôm, chùa Nôm, từ đó bạn tiếp tục đi bộ vài trăm mét là đến nơi. Làng Nôm vốn là một ngôi làng cổ vẫn giữ được nhiều nét xưa đến giờ. Làng nổi tiếng với nghề đúc đồng nên trên đường đi bạn sẽ thấy rất nhiều hàng bán đồ thờ cúng bằng đồng dọc đường. Người ta thường nói nơi đây chính là nơi sản sinh ra nghề đồng nát mà ca dao vẫn còn lưu truyền: "Đồng nát thì về cầu Nôm/ Con gái nỏ mồm thì về với cha"


Đường vào chùa Nôm đi qua cổng làng Nôm, rồi qua cầu đá trên sông Nguyệt Đức. Cầu đá làng Nôm được đánh giá là một công trình kiến trúc độc đáo còn nguyên vẹn, chưa từng thấy ở bất cứ làng cổ nào của Đồng bằng sông Hồng. Đứng bên này sông bạn có thể nhìn thấy một cây gạo lớn phía bên kia cầu đã bị gió bão quật đổ ngọn nhưng những mùa tháng 3 vẫn ra hoa đỏ rực cả một khoảng trời.


Vào thế kỷ 16, cây cầu này được làm bằng gỗ lim. Đến thời vua Tự Đức, cầu được người dân làng Nôm xây lại hoàn toàn bằng đá xanh. Cầu được xây 9 nhịp, theo quan niệm của người xưa số 9 tượng trưng cho sự may mắn, viên mãn. Mặt cầu rộng gần 2m, làm bằng những phiến đá lớn được đục đẽo chính xác để gắn khít nhau một cách hoàn hảo.


Mỗi dầm cầu được chống đỡ bởi ba cột đá. Các mỏm đá dầm cầu được chạm trổ vân mây khá tinh xảo. Nét đặc biệt trong cách xây dựng của cầu đá làng Nôm là mặt cầu, dầm cầu và chân cầu chỉ gác lên nhau chứ không có vật liệu liên kết như vôi vữa hay đinh ốc như những cây cầu hiện đại. Dù vậy, sau hai thế kỷ tồn tại, cây cầu vẫn bền vững về mặt kết cấu. Cây cầu lịch sử này đã đi vào tâm thức của nhiều thế hệ người dân làng Nôm.


Qua cầu, dưới gốc gạo cổ thụ, bạn sẽ thấy cổng phụ của chùa. Cổng này sẽ dẫn thẳng vào phía sau. Bạn không nên đi theo lối này mà nên theo lối ở phía trên, vào từ cổng chính.


Từ cầu đá lên đến cổng chính khoảng 500 mét. Chùa Nôm nằm gần chợ Nôm nên lối đi khá nhộn nhịp. Hưng Yên khi xưa là nơi phồn hoa, kẻ chợ tấp nập với những địa danh như "thứ nhì Phố Hiến" là thương cảng lớn của miền Bắc. Ca dao về làng Nôm vẫn còn viết rằng: "Cái Bống đi chợ cầu Nôm/ Sao mày không rủ cái Tôm đi cùng/ Cái Tôm nó giận đùng đùng/ Nó ra ngoài biển lấy chồng lái buôn..."


Đặt chân đến trước cổng Tam Quan chùa Nôm bạn sẽ ngỡ ngàng về sự hoành tráng và cổ kính của nó. Nhiều tài liệu cho rằng nó đã từng là một trong những cổng chùa to và cao nhất Đông Nam Á.


Cổng chùa Nôm được dựng bằng những cây gỗ lớn và được giữ gìn từ xa xưa cho đến tận bây giờ, dù chùa chính đã nhiều lần tu bổ.


Nét cổ kính, khoáng đạt nhưng uy nghi của cổng chùa bên gốc gạo cổ thụ hàng trăm năm tuổi mang lại một ấn tượng rất rõ nét cho những du khách lần đầu viếng thăm.


Cổng được kiến tạo có gác mái phía trên, bạn có thể đi lên bằng cầu thang gỗ ở hai bên. Từ gác mái bạn sẽ nhìn thấy toàn cảnh chùa Nôm rất đẹp vì vậy bạn hãy dành thời gian để khám phá nó.


Khác với nhiều cổng chùa khác, chiếc cổng của chùa Nôm làm hoàn toàn bằng gỗ với các chạm trổ rất mềm mại, tinh xảo và cầu kỳ. Màu nâu trầm của những thân gỗ mang lại những cảm giác cổ kính trầm mặc, gần gũi.


Chính giữa lầu trên gác mái đặt một chiếc khánh đồng rất lớn.


Trên khánh, trên các thân cột vẫn còn những dấu vết vô ý thức của một số du khách ghé thăm.


Cổng chùa được lợp bằng ngói cong. Các chóp mái đều đắp phù điêu đầu rồng tinh tế.


Từ trên lầu bạn sẽ nhìn thấy chợ Nôm ở phía trước chùa.


Và toàn bộ khung cảnh chùa ở phía trong rất rộng lớn.


Kiến trúc chùa Nôm phía trước là tháp chuông 3 tầng đồ sộ bề thế bên tay phải. Tay trái là lầu trống. Bạn đi qua cầu đá bắc ngang hồ là vào