Nhà thờ Mằng Lăng

Nhà thờ Mằng Lăng là nhà thờ cổ nhất tỉnh Phú Yên, cũng là nhà thờ lâu đời nhất của Việt Nam, nằm ở Tuy An. Đây là nhà thờ thuộc giáo xứ Mằng Lăng, là nơi sinh của Chân phước Anrê Phú Yên, một trong những vị tử đạo bổn mạng của giới trẻ Công giáo. Nhà thờ hiện nay cũng là nơi hành hương vào dịp lễ kỷ niệm Chân phước Anrê Phú Yên và thánh lễ cầu cho giới trẻ Công giáo Việt Nam.


Nhà thờ Mằng Lăng nằm gần đường QL1 trên tuyến đường Tuy Hòa đi Sông Cầu và Quy Nhơn, cùng hướng với Gành Đèn, Gành Đá Đĩa, vì vậy khi tiến hành các lịch trình du lịch phía này bạn có thể rẽ qua đây.


Người ta nói rằng cách đây hơn 100 năm, khu vực này rất ít dân cư, phủ kín cây rừng, trong đó có một loại cây mọc rất nhiều, tán phủ rộng, lá cây hình bầu dục, hoa mọc chùm nở ra màu tím hồng gọi là mằng lăng. Hiện dấu vết khu rừng mằng lăng ấy không còn, nhưng ngôi nhà thờ vào thời điểm ấy đã được đặt tên theo loại cây quý này. Thực tế, trong nhà thờ ngày nay còn giữ một bàn gỗ mặt tròn làm bằng gỗ mằng lăng từ thuở vừa xây dựng, có đường kính đến 1,7m.


Theo sử sách, đời Lê Thánh Tông, niên hiệu Hồng Đức thứ 6 (1475) mở đến đất Phú Yên lấy núi Thạch Bi làm ranh giới. Triều Nguyễn đời Chúa Tiên năm 1578, vua ủy nhiệm cho ông Lương Văn Chánh làm Trấn Biên Quan và đến năm 1629, chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên cho lập Dinh Trấn Biên và giao cho con rể là Nguyễn Phúc Vinh làm quan trấn thủ. Ngày nay Dinh Trấn Biên được dân địa phương gọi là Thành Cũ ở thôn Hội Phú, xã An Ninh Tây, huyện Tuy An. Vợ Quan trấn thủ lúc bấy giờ là công chúa Ngọc Liên, trưởng nữ của Chúa Sãi đã lãnh nhận bí tích rửa tội năm 1639 với tên thánh là Maria Madalena. Sau đó bà lập nhà nguyện trong Dinh Trấn Biên và truyền giáo đến mọi người. Từ đó nhóm giáo hữu đầu tiên đã hình thành. Năm 1892 linh mục Joseph de La Cassagne (thường gọi là Cố Xuân) khởi công xây dựng nhà thờ Mằng Lăng và là linh mục Chánh xứ đầu tiên của giáo xứ này.



Nhà thờ Mằng Lăng khá yên ả trong những vạt nắng chiều. Từ ngoài đường rẽ vào bạn có thể gửi xe máy ở những hàng tạp hóa ở đầu ngõ. Các hàng quán này đều không lấy tiền gửi xe của khách, dù bạn có không mua gì đi nữa.


Kiến trúc của nhà thờ được làm rất tinh tế theo lối Gothic đặc trưng ở các nhà thờ công giáo. Theo các tài liệu thì công trình này xây dựng trong 15 năm mới được khánh thành.


Bao bọc mặt tiền và hành lang là những khung hình mái vòm.