Vịnh Vũng Rô - Bến tàu Không Số

13.04.2019

Vịnh Vũng Rô là một vịnh biển nhỏ, đẹp tựa như một bức tranh thủy mặc, quá khứ từng là địa chỉ đỏ trong cuộc kháng chiến bảo vệ tổ quốc. Ngày nay vẫn còn di tích Bến tàu không số ở đây.

 

Vịnh được các dãy núi Đèo Cả, Đá Bia, Hòn Bà che chắn cả 3 hướng bắc, đông và tây. Phía nam là Hòn Nưa nhô cao 105m như một pháo đài sừng sững.

 

Bạn có thể đến Vũng Rô từ hai hướng, một hướng từ phía Đèo Cả đi qua Vũng Rô để sang Phú Yên, hoặc ngược lại đi từ Tuy Hòa - Phú Yên đến Hải Đăng Mũi Điện và đi thêm khoảng vài km nữa là đến Vịnh cùng Bến tàu không số. Bài viết này là những hình ảnh đi từ phía Hải Đăng Mũi Điện xuống.

 

Con đường ven Vịnh từ phía này ít xe qua lại, sạch sẽ không khói bụi. Từ trên sườn núi bạn sẽ có cái nhìn bao quát một góc Vịnh với dày đặc những bè nổi ven bờ. 

 

Người ta nói rằng, Vịnh Vũng Rô nhìn từ Đèo Cả cũng là một góc nhìn vô cùng phóng khoáng và ấn tượng. Hướng này bạn có thể nhìn thấy hòn đá như tấm bia dựng nổi bật trên đỉnh núi Đá Bia.

 

Khu vực được du khách dừng chân nhiều nhất vẫn là điểm ăn sâu vào trong đất liền gần Bến Tàu Không Số, nơi có rất nhiều các nhà hàng bè nổi.

 

Ở đây, bạn cũng tìm thấy các dịch vụ thuê thuyền dạo chơi trong Vịnh, ghé thăm hòn Nưa, tắm biển, lặn ngắm san hô theo yêu cầu của du khách. 

 

Vịnh Vũng Rô có nhiều các bãi biển ven bờ. Những bãi biển nhỏ xinh như bãi Lau, bãi Lách, bãi Mù U, bãi Ngà, bãi Chính, bãi Chùa, bãi Chân Trâu, bãi Hồ, bãi Hương, bãi Bàng, bãi Nhãn... mỗi bãi mỗi đặc điểm riêng nhưng đều hữu tình với cung biển xanh ngắt, sóng vỗ rì rào lên những bờ cát trắng.

 

Bạn có thể thuê thuyền để di chuyển hoặc một số bãi biển sẽ có đường dốc mòn ngay bên cạnh đường lớn để bạn tìm xuống. 

 

Là một địa điểm tiếp nhận vũ khí bí mật từ miền Bắc chuyển vào qua những chuyến tàu không số lịch sử. Vũng Rô đã được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia.

 

Bến tàu Không Số - Vịnh Vũng Rô

 

Tàu không số lịch sử, trong thời gian từ năm 1964 đến 1965 đã đưa được hàng tấn vũ khí đạn dược, lương thực chi viện cho chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, góp phần cùng cả nước giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc. Đây chính là một trong những địa điểm nổi tiếng của con đường huyền thoại - đường Hồ Chí Minh trên biển. Ngày 28/11 hàng năm được chọn là ngày truyền thống để ghi nhớ chuyến tàu không số đầu tiên cập bến.

 

Khu di tích Bến Tàu không số nổi bật với đài tưởng niệm phía ngoài được thiết kế theo hình tượng những con tàu không số. Ở giữa là bánh lái và cột buồm. Cánh buồm hai bên có màu hồng nhạt, vươn lên như một ngọn lửa cháy mãnh liệt và cũng như  một cung đàn ngân mãi không thôi.

 

Đi qua công trình đài tưởng niệm ở sân lớn phía trước bạn sẽ đến nhà trưng bày với hai cây hoa đại trắng được trồng phía trước.

 

Nhà trưng bày là nơi lưu giữ những tư liệu lịch sử về bến tàu không số, bản đồ Việt Nam và các mô hình miêu tả cuộc sống sinh hoạt của người dân thuyền chài nơi đây. Nhờ những tài liệu này bạn sẽ có cái nhìn xuyên suốt về lịch sử, về chủ quyền của Việt Nam và những gì đã diễn ra trên bến tàu không số ở vịnh Vũng Rô. 

 

Rời nhà trưng bày, bạn sẽ sang bên tay trái, theo đường mòn ra nhà tưởng niệm và khu vực tàu đắm. 

 

Vào năm 1959, khi phong trào cách mạng tại miền Nam đang có nhiều diễn biến khởi sắc, nhu cầu về vũ khí chiến đấu lại càng cấp bách. Chính vì thế khoảng đầu tháng 5/1959, Bộ Chính trị chủ trương nghiên cứu và quyết định mở đường giao liên vận tải trên bộ để có thể đưa người, vũ khí và hàng hóa cần thiết nhất vào giúp chiến trường miền Nam và Đoàn tàu 759 vận tải biển hay chính là “Đoàn tàu không số” cũng được thành lập.

 

Nhiệm vụ của đơn vị này là bí mật vận tải vũ khí và cán bộ bằng đường biển (Đường Hồ Chí Minh trên biển) từ Bắc vào Nam để chi viện cho Quân Giải phóng miền Nam. Thời kỳ đó, căn cứ chính nằm tại bến Bính - Hải Phòng và các tàu vận tải cỡ nhỏ được sử dụng để thâm nhập vào miền Nam tại các bến Sông Gianh (Quảng Bình), Sa Kỳ (Quảng Ngãi), Vũng Rô (Phú Yên), Lộc An (Bà Rịa - Vũng Tàu), Thạnh Phong (Bến Tre) và Vàm Lung (Cà Mau). Mặc dù có số hiệu đầy đủ nhưng những con tàu này không sơn số hiệu lên thân tàu để giữ bí mật nên được biết đến với tên gọi chung là Đoàn tàu Không Số.

 

Những năm 1962-1964, những con tàu nhỏ bé không số chở đầy ắp những vũ khí từ ngoài Bắc, vượt qua không biết bao nhiêu là hải lý và những hàng rào ngăn chặn, phong tỏa cũng như vô số máy bay của quân địch để chi viện được cho chiến trường miền Nam. Thời điểm đó, những đoàn tàu không số ở Vũng Rô phải đi qua cứ điểm quan trọng ở nơi đây để bốc dỡ hàng hóa. Do có lợi thế nằm sát quốc lộ 1A, có mặt nước rộng và độ sâu hoàn hảo (tàu 100 tấn có thể vào), ba phía đều là núi che chở nên trong vịnh sóng êm đềm quanh năm, không sợ dông bão lớn làm lật tàu nên Vũng Rô với nhiều bãi nhỏ trở thành điểm nhận hàng hóa ở Bãi Chính, Bãi Lau, Bãi Chùa,… Do có địa hình núi non rất hiểm trở nên nơi này thuận tiện trong việc cất giữ, bảo quản vũ khí trong rừng cũng như hang động, có cả con đường độc đạo để vận chuyển vũ khí về những căn cứ quân sự trong tỉnh một cách thuận lợi.
 

Đã có những chuyến tàu trót lọt chở được vũ khí, hàng hóa cập bến như tàu 41 thuộc Đoàn 125 chở hơn 60 tấn vũ khí, thuốc men rời cảng Hải Phòng do đồng chí Hồ Đắc Thạnh chỉ huy vào ngày 16/11/1964, và đến 1 giờ sáng ngày 28/11/1964, tàu không số Phú Yên đầu tiên đã an toàn cập bến ở Vũng Rô. Chuyến tàu thứ 2 là vào ngày 25/12/1964 và ngày 1/1/1965 chuyến tàu thứ ba cũng cập bến. Với 3 chuyến tàu trong hơn 2 tháng, đã vận chuyển được hơn 200 tấn vũ khí và thuốc men, chi viện kịp thời cho tỉnh Khánh Hòa, Đắk Lắk để xây dựng, phát triển và đẩy mạnh tác chiến tập trung. Phú Yên cũng nhận được hơn 10.000 khẩu súng các loại, 10 tấn đạn dược, thuốc men và 1 tấn thuốc tân dược.

 

Đến ngày 1/2/1965 (tức mồng 1 Tết Ất Tỵ), tàu 143 chở 63 tấn hàng do thuyền trưởng Lê Văn Thêm và Chính trị viên Phan Bá Bảng chỉ huy cập bến tàu vào ngày 15/2/1965 nhưng do sự cố tàu tới bến trễ, nên sau khi bốc dỡ hàng hóa thì trời cũng sáng, không thể trở ra biển vì sẽ bị địch phát hiện, tàu đã ngụy trang bằng lá cây rừng ở gần Bãi Chùa. Khi đó một sĩ quan quân đội Mỹ là James S.Bowers trong lúc lái một chiếc máy bay tải thương UH-1B bay dọc đường số 1 ven biển đã phát hiện "một mỏm đá lạ nhô ra trên vách núi phía tây Vũng Rô" mà những ngày trước chưa hề thấy. Chính vì vậy địch đã điều động lực lượng không quân đến bắn phá làm tan những phần ngụy trang và toàn thân con tàu lộ ra. Binh lính Việt Nam Cộng Hòa trên đèo Cả tràn xuống và các thủy thủ tàu 143 và các đội du kích Hòa Hiệp buộc phải chiến đấu và cho phá hủy tàu.

 

Trong thời điểm nguy cấp ấy, cấp trên chỉ huy bằng mọi giá cũng không để địch cướp tàu nên trong đêm 17/2/1965, ta đã dùng thuốc nổ phá tàu nhưng chỉ phá nát được khoang mũi do chưa có nhiều kinh nghiệm và tàu 143 rất lớn. Ta tiếp tục phá bộ khoang máy và khoang lái vào đêm 18/2/1965 và phá hủy các kho tạm và lộ thiên để cho địch không thể chiếm tàu cũng như vũ khí, hàng hóa.

 

Địch quyết liệt dùng bộ binh, xe bọc thép 113 cùng lực lượng hải quân đánh phá ác liệt ở những cứ điểm Bãi Xép, Bùng Binh, Hang Vàng và cả những làng ở khu vực lân cận trong nhiều ngày liền.

 

Chiến tranh ác liệt như thế nhưng đêm đêm những dân công ở các xã Hòa Hiệp, Hòa Xuân tiếp tục vận chuyển vũ khí, thuốc men về căn cứ. Tất cả những khẩu súng, những viên đạn dược, thuốc men ở Vũng Rô đều nhuốm không biết bao nhiêu xương máu, mồ hôi của chiến sĩ, đồng chí, đồng bào nơi đây.

 

Sau sự kiện tàu 143 ở Vũng Rô, phía Mỹ và VNCH cho trục vớt xác tàu lên, rồi đưa về Sài Gòn để triển lãm và công bố trước báo chí. Thứ mà binh lính, biệt kích hải quân VNCH và cả cố vấn Hải quân Mỹ, Đại úy Franklin W Anderson phát hiện trong con tàu chìm và các vị trí cất giấu ven bờ biển đã giúp họ kết luận được về nguyên nhân xuất hiện số lượng lớn vũ khí của Giải phóng quân ở miền Nam và cách thức vận chuyển khiến cho đường mòn Hồ Chí Minh trên biển phải chấm dứt.

 

Sau khi tham quan nhà tưởng niệm, vị trí nơi tàu đắm, bạn có thể đi dạo ra phía sau theo con đường mòn. Cuối đường là hai nhà bè nổi của người dân địa phương.

 

Di tích tàu không số Vũng Rô giống như một nơi ghi lại những chiến đấu, những hi sinh mất mát đầy ý nghĩa của biết bao con người và để khắc ghi những con tàu không số kiên cường vượt biển ngày đêm chi viện cho chiến trường miền Nam.

 

Nếu ghé đến mảnh đất Phú Yên xinh đẹp, bạn đừng quên dành thời gian tham quan địa điểm tàu không số Vũng Rô để có thể có thêm cho mình những kiến thức lịch sử dân tộc hào hùng, tri ân những người đã ngã xuống cho nền độc lập hòa bình dân tộc, thêm yêu quê hương, đất nước, con người nơi đây nói riêng và Việt Nam ta nói chung.

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Follow us
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Instagram Social Icon
Tin mới
Please reload

Tìm kiếm
Please reload