Mã Pí Lèng - con đèo huyền thoại

Đèo Mã Pí Lèng, chỉ dài 24km, nhưng nó là một trong tứ đại đỉnh đèo ở Việt Nam, được coi là "vua" của những con đèo không chỉ bởi sự hiểm trở của nó mà còn vì những kỳ tích hình thành nên đường đèo này.


Ma Li Leng, which is just over 20 km long, is one of the four great passes in Vietnam, considered the "king" of the pass not only by its ruggedness but also because of the miraculous formation of the road through this pass.


Mã Pí Lèng là tên gọi theo tiếng Quảng Đông với hàm nghĩa là sống mũi con ngựa, ám chỉ sự hiểm trở bậc nhất của đỉnh núi, dựng đứng như sống mũi của con ngựa.


Mã Pí Lèng nối liền giữa Đồng Văn và Mèo Vạc, ngay từ dưới dốc lên đèo, người ta đã thấy những cảnh quan ngoạn mục của con đèo với dòng sông Nho Quế mờ ảo dưới hơi sương.


Câu chuyện về mở đường qua Mã Pí Lèng là những kỳ tích. Tấm bia đá trên đỉnh dừng chân của đèo Mã Pí Lèng ghi rõ: thanh niên của 8 tỉnh, 16 dân tộc, đã mất 11 tháng treo mình trên vách đá để mở được chút đường qua Mã Pí Lèng. Tấm bia đá giữa trung tâm thị trấn Mèo Vạc cũng ghi rành mạch: phải mất 2,2 triệu ngày công, với bao nhiêu hy sinh thì con đường Hạnh Phúc được khai sinh.


Trước đây, khi chưa có con đường đèo, người Mèo thuộc 4 huyện ở phía sau các dãy núi hùng vĩ của cao nguyên Đồng Văn không có khái niệm con đường. Bao đời họ chỉ vượt Mã Pí Lèng bằng cách đóng cọc treo dây trên vách đá để bò qua những khoanh đèo hun hút lởm chởm đá tai mèo dựng đứng.


Giai đoạn đầu tiên con đèo chỉ được mở một vỉa nhỏ rộng 40cm trên vách đá để lấy chỗ đặt chân phá đường rộng ra. Những thanh niên tình nguyện cảm tử đã phải treo mình bằng dây trên các vách đá ròng rã 11 tháng đục đẽo hoàn toàn thủ công, nhét thuốc nổ vào rồi hô đồng đội kéo lên đỉnh núi đợi mìn nổ để vỡ ra từng miếng đá nhỏ một.


Sau khi hoàn thành, ban đầu cung đường đèo chỉ đủ rộng cho người đi bộ và xe ngựa thồ, về sau được mở rộng hơn cho ô tô nhưng vẫn rất nguy hiểm vì những đoạn cua tay áo và đá hộc khắp nơi trên đường. Những năm gần đây với phương tiện máy móc hiện đại, con đường được mở mang tu sửa trở nên to rộng và dễ đi, đã biến con đèo trở thành di sản độc đáo với cảnh quan hùng vĩ đặc sắc. Ngày nay, trên con dốc lên đèo người ta sẽ gặp tượng đài của những thanh niên tình nguyện mở đường.