Nhóm chùa Bút Tháp - Chùa Dâu

Nếu bạn đã từng một lần đi dọc theo đê sông Đuống, bạn sẽ gặp rất nhiều những di tích văn hóa của Bắc Ninh được đánh dấu và chỉ dẫn bởi những chiếc biển vuông với lối viết xưa cũ dọc bờ đê. Một trong những điểm bạn phải ghé qua khi đến đây là cụm chùa Bút Tháp và chùa Dâu.


Chùa Bút Tháp


Chùa Bút Tháp của Bắc Ninh là một trong những ngôi chùa có kiến trúc quy mô hoàn chỉnh nhất còn lại ở Việt Nam được xây dựng từ đời vua Trần Thánh Tông (1258-1278) còn được gọi là Ninh Phúc Tự.


Đứng từ trên đê sông Đuống nhìn xuống thôn Bút Tháp, chùa ẩn hiện sau những cây nhãn lớn và ngọn tháp Báo Nghiêm thờ hòa thượng Chuyết Chuyết nổi bật giữa khung cảnh chùa.


Chùa có không gian khá rộng với quy mô kiến trúc lớn, được trùng tu nhiều lần vào các năm 1739, 1903, 1915, 1921 và gần đây vào năm 1992-1996.


Lối vào chùa với hai cây cổ thụ được trồng hai bên như chiếc cổng chào tạo thêm sự uy nghi cổ kính. Vào những ngày thường, khách viếng thăm chùa sẽ đi theo lối vào ở cửa ngách phía bên tay trái.


Chùa được bố trí thành 8 công trình chạy dài theo con đường thần đạo được bao bọc bởi hành lang hai bên. Lần lượt qua cổng tam quan, qua gác chuông các đơn nguyên gồm có: Tiền đường, Thiêu hương, Thượng điện (là 3 chùa chính) tiếp theo là cầu đá, Tích Thiện Am, Nhà Trung, Phủ Thờ, Hậu đường và phía sau là Tháp Tâm hoa, Tháp Tôn Đức, Tháp Ni Chân.


Kiến trúc chùa vẫn dùng khung gỗ chịu lực nhưng nền bệ lan can dùng đá rất phổ biển, trên có những hình động vật được khắc trông sinh động và rất độc đáo.


Tháp Báo Nghiêm nằm ngoài hành lang phía bên tay phải, nơi thờ hòa thượng Chuyết Chuyết. Đỉnh tháp là ngọn bút vươn thẳng lên trời cao. Tháp với 5 tầng với những chạm khắc đá ở dưới là hình các con thú. Tháp thể hiện tài ghép đá và nghệ thuật điêu khắc tuyệt vời của người thợ Việt Nam xưa.


Chùa Bút Tháp nổi tiếng với pho tượng phật Quan Âm nghìn mắt nghìn tay bằng gỗ lớn nhất Việt Nam. Pho tượng Phật Thiên thủ thiên nhãn với mỗi cánh tay là một nhịp điệu khác nhau này đã được coi là bảo vật quốc gia.


Mỗi một gian chùa chính của chùa Bút Tháp đều được đặt số lượng lớn tượng Phật, uy nghiêm, tĩnh lặng trong một không gian hẹp, khiến cho bất kỳ ai bước vào những không gian ấy đều phải đối diện với chính mình, cúi đầu, suy nghĩ.


Một trong những pho tượng nổi tiếng của chùa Bút Tháp đó là tượng Thị Kính ở gian phía sau gian thờ bác Hồ. Pho tượng Thị Kính với nét mặt sầu bi tâm tư chất chứa mà khi đối mặt bạn sẽ không nỡ gây ra một tiếng động nhỏ vì sợ rằng mình sẽ thành kẻ vô duyên. Pho tượng này cùng với tượng Tây Thiên Đông Độ Việt Nam lịch đại Tổ Sư và tượng Quan Âm nghìn tay nghìn mắt là bộ ba tác phẩm danh bất hư truyền của chùa.


Chùa Bút Tháp là một trong những ngôi chùa cổ danh tiếng của miền Bắc, với những bộ tượng độc đáo, là nơi mà bạn nên viếng thăm trong những ngày hành hương tìm về cõi tâm linh.


Chùa Dâu


Chùa Dâu Bắc Ninh hay còn gọi là chùa Diên Ứng là ngôi chùa xưa nhất Việt Nam, gắn liền với lịch sử văn hóa, phật giáo của Việt Nam. Mặc dù đã bị phá hủy đi trong thời kỳ chiến tranh, nhưng ngày nay nó đã được tôn tạo và phục dựng lại.


Chùa Dâu khởi đầu được xây dựng từ năm 187 và hoàn thành năm 226, là điểm hành hương Phật giáo nổi tiếng. Từ chùa Bút Tháp dưới chân đê sông Đuống sang đến chùa Dâu chỉ tầm 3km. Chùa Dâu có cổng nằm ngay mặt đường giao thông chính. Bên trong có sân để xe rất rộng. Ngày thường một số xe con vẫn có thể lách qua chiếc cổng nhỏ để vào trong.


Chùa Dâu thờ nữ thần Pháp Vân là thần mây, tượng được đặt ở gian giữa, cao gần 2 mét. Chùa vốn nằm ở vùng Dâu thời Hán thuộc gọi là Luy Lâu, nơi trước đây có 5 ngôi chùa cổ và chùa Dâu là một trong số đó gồm: Chùa Dâu thờ thần mây (Pháp Vân), chùa Đậu thờ Pháp Vũ là thần mưa (chùa Đậu nay đã bị phá hủy nên pho tượng bà Đậu được thờ chung trong chùa Dâu), chùa Tướng thờ Pháp Lôi là thần sấm, chùa Dàn thờ Pháp Điện là thần chớp và chùa Tổ thờ Man Nương là mẹ của Tứ Pháp.


Phía trước hành lang của chùa Dâu được bày những gian hàng như các kinh sách, tranh Đông Hồ, vòng tràng hạt.